زید بن ثابت انصاری
زید بن ثابت انصاری خزرجی از صحابه برجسته پیامبر اسلام و از کاتبان وحی بود. او در کودکی پدرش را از دست داد و در نوجوانی به پیامبر پیوست و در دانشهای دینی، بهویژه قضا، فتوا، قرائت و فرائض، در مدینه جایگاهی ممتاز یافت. ابنعباس برای فراگیری دانش نزد او میرفت و در رفتار متقابل، احترام علمی و خاندانی میان آن دو نقل شده است. زید بن ثابت در دوره خلافت ابوبکر در گردآوری قرآن نقش داشت و درگذشت او با مرثیهسرایی حسان بن ثابت و اظهار تأسف ابوهریره همراه شد.
زندگی
زید بن ثابت بن ضحاک انصاری خزرجی (۱۱ پیش از هجرت/۴۵ هجری) با کنیه ابوخارجهٔ از بزرگان صحابه پیامبر اسلام و از کاتبان وحی بود. او در مدینه زاده شد و در مکه پرورش یافت. پدرش در ششسالگی او کشته شد و زید در یازدهسالگی به همراه پیامبر به مدینه مهاجرت کرد. وی در علوم دینی، در اصول و فروع، آگاهی گسترده داشت و در مدینه در امور قضایی، فتوا، قرائت و فرائض از چهرههای سرآمد بهشمار میرفت.[۱]
با وجود جایگاه علمی ابنعباس، نقل شده است که برای کسب دانش نزد زید بن ثابت میرفت و میگفت باید نزد علم رفت، زیرا علم نزد کسی نمیآید. در گزارشی آمده است که ابنعباس رکاب زید را گرفت تا او سوار شود و زید او را از این کار بازداشت، اما ابنعباس پاسخ داد که مأمور شدهاند با دانشمندان خود چنین رفتار کنند. در مقابل، زید دست ابنعباس را بوسید و گفت که آنان نیز مأمور شدهاند با خاندان پیامبرشان چنین رفتار کنند.[۲]
زید بن ثابت در دوره خلافت ابوبکر در گردآوری قرآن مشارکت داشت. پس از درگذشت او، حسان بن ثابت وی را در شعر خود مرثیه گفت و ابوهریره دربارهٔ مرگ او اظهار کرد که امروز دانشمند بزرگ این امت درگذشت.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «زید». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.