شیخ بهایی

بهاءالدین محمد بن حسین بن عبدالصمد حارثی عاملی معروف به شیخ بهایی (متولد ۹۵۳ هـ.ق. در بعلبک - وفات ۱۰۳۱ هـ.ق. در اصفهان)، از علمای شیعهٔ لبنان بود که با مهاجرت به دیگر کشورهای اسلامی نقش گسترده‌ای در گسترش علوم اسلامی و فرهنگ آن مناطق داشته و در اکثر رشته‌های علمی زمان خود تألیفاتی بر جای گذاشته است.

زندگی

بهاءالدین محمد بن حسین بن عبدالصمد حارثی عاملی، مشهور به «شیخ بهائی»، از علمای برجسته شیعه و از خدمتگزاران نامدار اسلام و تشیع در عصر صفویه بود. وی در سال ۹۵۳ ه‍.ق در بعلبک لبنان متولد شد و در کودکی، سال ۹۶۶ ه‍.ق همراه پدرش عزالدین حسین به ایران هجرت کرد. او در ایران به تحصیل علوم مختلف پرداخت و به‌واسطه هوش و ذکاوت فراوان، به مقامات عالی علمی رسید. او به دو زبان فارسی و عربی شعر می‌سرود و علاقه ویژه‌ای به سفر داشت. پس از مدت زمانی که در دوران حکومت شاه عباس ریاست عامه علمی را بر عهده داشت، بخش دیگری از عمر خود را به جهانگردی گذراند و از ایران به مصر، بیت‌المقدس، شام و حلب سفر کرد. پس از بازگشت به اصفهان در سال ۱۰۳۱ ه‍.ق درگذشت و جنازه‌اش به مشهد منتقل شد.

آثار

بهاءالدین بیش از ۸۸ کتاب و رساله در زمینه‌های گوناگون تألیف کرد که از آن جمله می‌توان به «جامع عباسی»، «حبل المتین» در فقه، «اربعین»، «خلاصه الحساب»، «تشریح الافلاک»، «کشکول»، «مخلاة»، «نان و حلوا»، «شیر و شکر»، «صمدیه»، «عروة الوثقی» در تفسیر، «اسرار البلاغه» و «زبده» در اصول اشاره کرد.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «شیخ بهایی». دایره‌المعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
• امین، سید حسن (۱۳۸۷). «شیخ بهایی عالم بزرگ ذوفنون». حافظ (۵۷).
• زمانی نژاد، علی اکبر (۱۳۹۶). «نقش شیخ بهایی در گسترش علوم اسلامی». سیره پژوهی اهل بیت (ع) (۵).