عطیه عوفی
عطیه عوفی، با نام کامل عطیه بن سعد بن جناده عوفی، از راویان حدیث و از شیعیان در کوفه بود. او همراه جابر بن عبدالله انصاری قبر حسین بن علی را زیارت کرد و در دوره حجاج بن یوسف به سبب تشیع و خودداری از لعن علی بن ابیطالب، مجازات شد. عطیه پس از مدتی اقامت در خراسان به کوفه بازگشت و در سال ۱۱۱ قمری درگذشت.
زندگی
عطیّه بن سعد بن جناده عوفی (تولد میان ۳۶ تا ۴۰ ه.ق – وفات ۱۱۱ ه.ق) از تابعین و از راویان حدیث شیعه است. در زمان خلافت علی بن ابیطالب به دنیا آمد. او مورداعتماد و وثوق اهل سنت نیز هست. ابنعباس و جابر بن عبدالله انصاری از استادان وی بودهاند. از او تفسیر قرآن در پنج جلد موجود است. وی از راویان خطبهٔ فدکیه و زیارت اربعین است.[۱] عطیه بن سعد بن جناده عوفی از رجال علم و حدیث بود و کسانی چون اعمش از او روایت کردهاند. گفتهاند پدر او از یاران علی بن ابیطالب بود و هنگامی که از تولد فرزندی پسر خبر داد، علی بن ابیطالب نام «عطیه» را برای او برگزید و گفت او عطیه خدا است. عطیه عوفی همراه جابر بن عبدالله انصاری به زیارت قبر حسین بن علی رفت. این زیارت از گزارشهای مربوط به نخستین زیارت قبر حسین بن علی پس از واقعه کربلا دانسته شده است.[۲]
تعقیب و مجازات
حجاج بن یوسف، عطیه را به سبب تشیع و اعتقاد به ولایت علی بن ابیطالب تحت تعقیب قرار داد. عطیه از کوفه به فارس گریخت و حجاج به محمد بن قاسم ثقفی نوشت که او را فراخواند و در صورت لعن علی بن ابیطالب آزادش کند؛ در غیر این صورت، چهارصد تازیانه بزند و سر و ریشش را بتراشد. عطیه از اجرای این خواسته خودداری کرد و محمد بن قاسم او را چهارصد تازیانه زد و موی سر و ریشش را تراشید.[۳]
اقامت در خراسان و درگذشت
عطیه پس از این واقعه نزد قتیبه بن مسلم، والی خراسان، رفت و تا هنگام حکومت عمر بن هبیره بر عراق در خراسان ماند. سپس از عمر بن هبیره اجازه خواست که به کوفه بازگردد و با موافقت او به این شهر رفت. عطیه تا پایان زندگی در کوفه بود و در سال ۱۱۱ قمری درگذشت.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عطیه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- بابانیا، علیاصغر (خرداد ۱۳۷۸). «عطیه عوفی الگوی مقاومت». فرهنگ کوثر. قم (۲۷): ۷۳–۷۶.