حوری
=حوری یا حورٌ عین یا به صورت مفرد حور جمع حوراء و در لغت به معنای زن سفیدپوست است و همراه با واژه «عین» برای اشاره به زنان درشتچشم به کار میرود. در قرآن از حور عین به عنوان همسران بهشتی یاد شده است. در برخی روایات اسلامی نیز توصیفهایی از زیبایی و ویژگیهای آنان و نیز پاداش بودن آنان برای برخی مؤمنان آمده است.
معنای لغوی و اصطلاحی
حوری یا حورٌ عین به عقیده مسلمانان و به تصریح قرآن، دختران باکره بهشتی هستند که به عنوان پاداش در بهشت به مردان پرهیزگار داده میشوند. لغت «حور» که جمع حوری است چهار مرتبه در قرآن به کار رفته است. در هفت آیه دیگر قرآن نیز به دختران باکره به عنوان پاداش اشاره شده و گفته شده هیچ مردی یا جنی به آنها نزدیک نشده است. چنین وعدههایی از سوی قرآن، در عصر حاضر با انتقادات بسیاری روبرو شدهاند.[۱] دربارهٔ ریشه اعتقاد به حوری نظرات مختلفی ابراز شدهاند. آندرائه میگوید قرآن آن را از یکی از اشعار افرایم سوری گرفته اما بک اعتقاد دارد آندرائه دربارهٔ معنای شعر افرایم دچار اشتباه شده است. کریستف لوکزنبرگ میگوید لغت حوری ریشه سریانی دارد و به معنای «انگور سفید» (که میوهای آخرالزمانی بوده است) است.[۲] حور جمع حوراء است و در لغت به معنای زن سفیدپوست و سیمینتن آمده است. واژه عین که در قرآن به عنوان صفت آن آمده، جمع عیناء و به معنای زن درشتچشم است.[۳]
در منابع اسلامی
ترکیب حور عین در متون قرآنی به زنانی با چشمان درشت و زیبایی چشمگیر اشاره دارد. این تعبیر در چند آیه قرآن آمده است، از جمله:[۴]
- «وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِينٍ» (دخان: ۵۴)،
- «حُورٌ مَّقْصُورَاتٌ فِي الْخِيَامِ» (رحمن: ۷۲)،
- «وَحُورٌ عِينٌ كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ» (واقعه: ۲۲–۲۳).
در این آیات از حور به عنوان همسران بهشتی یاد شده است. همچنین در تفسیر برخی آیات قرآن، از جمله آیه مربوط به «ازواج مطهرة»، در برخی روایات گفته شده است که زنان بهشتی از ناپاکیها و عوارض جسمانی دنیوی مانند حیض و دفع فضولات پاک هستند.[۵]
در برخی روایات اسلامی توصیفهایی از حورالعین آمده است. در روایتی درباره معراج پیامبر اسلام نقل شده است که او در آن شب خیمههایی از مرجان در کنار نهری دید و صداهایی از درون آنها شنید که به او سلام میکردند. در این روایت گفته شده است که آن صداها از سوی گروهی از حورالعین بوده است. در روایتی منسوب به جعفر صادق آمده است که زیبایی حورالعین به گونهای توصیف شده که اگر یکی از آنان در دنیا ظاهر شود، توجه مردم را به خود جلب میکند. در روایتی دیگر، گروهی از افراد به عنوان کسانی معرفی شدهاند که حورالعین پاداش آنان خواهد بود؛ از جمله کسانی که خشم خود را فرو میبرند، در میدان نبرد پایداری میکنند، یا از مال حرام چشم میپوشند.[۶]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حوری». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- تفسیر نمونه، ج ۲۱، ص ۲۱۲؛ ج ۲۳، ص ۲۱۵، ناصر مکارم شیرازی.
- قاموس قرآن، ج ۲، صص ۱۹۲ تا ۱۹۵، سید علی اکبر قرشی، دارالکتب الاسلامیه.
- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، صص ۹۶۸ و ۹۶۹، بهاءالدین خرمشاهی.