|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
معاد: تفاوت میان نسخهها
جز (انتقال از رده:واژهها و عبارتهای قرآنی به رده:اصطلاحات قرآنی ردهانبوه) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''معاد'''، یکی از سه [[اصول دین|اصل دین]] [[اسلام]] است که به معنای «عود» و «بازگشت» بوده و منظور از آن این است که زندگی [[انسان]] پس از [[مرگ]] ادامه داشته و انسان در ادامه زندگی خود نتیجه اعمالش را خواهد دید. معاد در بسیاری از سایر ادیان الهی نیز به عنوان یک اصل شناخته میشود.{{پنک|نوری|ص=۲۰}} | '''معاد'''، یکی از سه [[اصول دین|اصل دین]] [[اسلام]] است که به معنای «عود» و «بازگشت» بوده و منظور از آن این است که زندگی [[انسان]] پس از [[مرگ]] ادامه داشته و انسان در ادامه زندگی خود نتیجه اعمالش را خواهد دید. معاد در بسیاری از سایر ادیان الهی نیز به عنوان یک اصل شناخته میشود.{{پنک|نوری|ص=۲۰}} | ||
ایمان به روز قیامت، در کنار سایر اصول اعتقادی، چارچوبی برای زندگی معنادار و مسئولانه ارائه میدهد. قرآن، با ارائهی استدلالهای عقلی و تجربی، نهتنها حقیقت معاد را تأیید میکند، بلکه از انسان میخواهد که بر اساس آن، زندگیای اخلاقی و هدفمند داشته باشد.<ref>{{پک|Abdel Haleem|2008|ک=Classical Islamic Theology|ف=The fifth belief: in the day of judgement|زبان=en}}</ref> | |||
== کیفیت معاد == | == کیفیت معاد == | ||
در اینکه معاد به صورت معاد جسمانی باشد یا معاد روحانی، بین [[علم کلام|متکلمان]] [[مسلمان]] و حتی غیر مسلمان اختلاف است. در میان متکلمان مسلمان، برخی باور دارند که معاد جسمانی است و در پاسخ به این پرسش که چطور بدنهای متلاشی باز میگردند و جزئی از بدن افراد میشوند در حالی که جزئی از بدن دیگران شدهاند ([[شبهه آکل و ماکول]])، پاسخ دادهاند که اجزای اصلی در وجود هر انسان وجود دارد که آن اجزاء هرگز به بدن دیگران منتقل نمیشود. در مقابل برخی دیگر از متکلمین این ادعا و وجود اجزای اصلی (به عربی اجزاء الاصلیه) را منکر شدهاند. این افراد یا به بقای هیولای مخصوص (جوهر نفس) و یا به طور کلی به معاد روحانی باور پیدا کردهاند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=اجزاء اصلیه}}</ref> | در اینکه معاد به صورت معاد جسمانی باشد یا معاد روحانی، بین [[علم کلام|متکلمان]] [[مسلمان]] و حتی غیر مسلمان اختلاف است. در میان متکلمان مسلمان، برخی باور دارند که معاد جسمانی است و در پاسخ به این پرسش که چطور بدنهای متلاشی باز میگردند و جزئی از بدن افراد میشوند در حالی که جزئی از بدن دیگران شدهاند ([[شبهه آکل و ماکول]])، پاسخ دادهاند که اجزای اصلی در وجود هر انسان وجود دارد که آن اجزاء هرگز به بدن دیگران منتقل نمیشود. در مقابل برخی دیگر از متکلمین این ادعا و وجود اجزای اصلی (به عربی اجزاء الاصلیه) را منکر شدهاند. این افراد یا به بقای هیولای مخصوص (جوهر نفس) و یا به طور کلی به معاد روحانی باور پیدا کردهاند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=اجزاء اصلیه}}</ref> | ||
== ایمان به معاد == | |||
[[قرآن]] بهطور مکرر به [[روز قیامت]] اشاره میکند و آن را نقطهی نهایی و هدف از خلقت جهان معرفی میکند. بر اساس تعالیم قرآنی، بدون حساب و کتاب آخرت، این دنیا بیمعنا و عبث خواهد بود. در اینباره در قرآن آمده است: ''«آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدهایم و اینکه به سوی ما بازگردانده نمیشوید»'' (آیه [[آیه ۱۱۵ سوره مؤمنون|۱۱۵]] و [[آیه ۱۱۶ سوره مؤمنون|۱۱۶]] سوره مؤمنون) همچنین، زندگی دنیا و آخرت در قرآن به تعداد برابر ذکر شده است که نشاندهندهی ارتباط تنگاتنگ این دو مرحله از وجود است.<ref>{{پک|Abdel Haleem|2008|ک=Classical Islamic Theology|ف=The fifth belief: in the day of judgement|زبان=en}}</ref> | |||
=== چالش عربها با باور به آخرت === | |||
بر اساس آنچه در تاریخ و قرآن آمده است؛ اعراب زمان محمد، بهسختی میتوانستند تصور کنند که پس از مرگ، دوباره زنده خواهند شد. آنها با شک و تردید میگفتند: ''«آیا وقتی که مردیم و به خاک و استخوان تبدیل شدیم، دوباره برانگیخته خواهیم شد؟! و آیا پدران و نیاکان ما نیز چنین خواهند شد»'' (آیه [[آیه ۴۷ سوره واقعه|۴۷]] و [[آیه ۴۸ سوره واقعه|۴۸]] سوره واقعه) در پاسخ به این شک، قرآن استدلالهای عقلی و تجربی میآورد و به نظام آفرینش اشاره میکند. این استدلالها عبارتند از:<ref>{{پک|Abdel Haleem|2008|ک=Classical Islamic Theology|ف=The fifth belief: in the day of judgement|زبان=en}}</ref> | |||
* مراحل خلقت انسان: ''"ای مردم، اگر در رستاخیز تردید دارید، پس بدانید که ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، سپس از علقه، سپس از مضغه، که برخی کامل و برخی ناقص است، تا قدرت خویش را برای شما روشن سازیم..."'' (آیه [[آیه ۵ سوره حج|۵]] و [[آیه ۶ سوره حج|۶]] سوره حج) | |||
* تجدید حیات در طبیعت: ''"زمین را خشک و بیجان میبینی، اما هنگامی که بر آن باران نازل میکنیم، به حرکت درمیآید، رشد میکند و انواع گیاهان زیبا را میرویاند. این بدان سبب است که خداوند حق است و اوست که مردگان را زنده میکند و بر همهچیز تواناست."'' ([[آیه ۶ سوره حج]]) | |||
* استدلال بر اساس قدرت خداوند: ''"آیا انسان نمیبیند که ما او را از نطفهای ناچیز آفریدیم؟ اما او دشمنی آشکار است و دربارهی ما جدل میکند و آفرینش خود را فراموش کرده و میگوید: چه کسی این استخوانهای پوسیده را زنده خواهد کرد؟ بگو: همان کسی که نخستینبار آنها را آفرید، آنها را زنده خواهد کرد."'' (آیه [[آیه ۷۷ سوره یس|۷۷]] و [[آیه ۷۸ سوره یس|۷۸]] سوره یس) | |||
== در منابع اسلامی == | |||
قرآن و احادیث، تصویری روشن از بهشت و جهنم ارائه میدهند تا انسان را به نیکی و پرهیزگاری ترغیب کنند. با وجود این همه تاکید به قیامت در قرآن، قرآن تصریح میکند که ایمان باید آگاهانه و از روی اختیار باشد.<ref>{{پک|Abdel Haleem|2008|ک=Classical Islamic Theology|ف=The fifth belief: in the day of judgement|زبان=en}}</ref> | |||
=== معاد در روایات === | |||
احادیث نبوی، بدون نیاز به استدلال، بر اساس پذیرش قرآن، بر جنبههای عملی و اخلاقی باور به آخرت تأکید میکنند. در روایات اسلامی، تأثیر ایمان به قیامت بر گفتار و رفتار و وضعیت انسان در قیامت بر اساس نحوهی زندگیاش مورد اشاره قرار گرفته است. در صحیح بخاری و مسلم روایتی در این خصوص آمده است که: ''«هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، باید سخن نیک بگوید، یا خاموش بماند»''. در مسند احمد نیز روایتی نقل شده است که در آن امده است: ''«هر کس در حال ایمان بمیرد، در همان حال برانگیخته خواهد شد.»''.<ref>{{پک|Abdel Haleem|2008|ک=Classical Islamic Theology|ف=The fifth belief: in the day of judgement|زبان=en}}</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۱: | خط ۲۹: | ||
* {{یادکرد ژورنال|ژورنال=پاسدار اسلام|نام = حسین|نام خانوادگی=نوری|سال=1365|شماره=59|عنوان=معاد}} | * {{یادکرد ژورنال|ژورنال=پاسدار اسلام|نام = حسین|نام خانوادگی=نوری|سال=1365|شماره=59|عنوان=معاد}} | ||
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=اجزاء اصلیه|دانشنامه=[[دایرهالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرهالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}} | * {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=اجزاء اصلیه|دانشنامه=[[دایرهالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرهالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}} | ||
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=Abdel Haleem|نام=M. A. S.|پیوند نویسنده=محمد عبدالحلیم سعید|مقاله=The fifth belief: in the day of judgement|دانشنامه=[[راهنمای کمبریج در الهیات اسلامی کلاسیک|The Cambridge Companion to Classical Islamic Theology]]|سال=2008|ناشر=Cambridge University Press|مکان=Cambridge|شابک=9780521785495|زبان=en}} | |||
{{اسلام-افقی}} | {{اسلام-افقی}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۱
معاد، یکی از سه اصل دین اسلام است که به معنای «عود» و «بازگشت» بوده و منظور از آن این است که زندگی انسان پس از مرگ ادامه داشته و انسان در ادامه زندگی خود نتیجه اعمالش را خواهد دید. معاد در بسیاری از سایر ادیان الهی نیز به عنوان یک اصل شناخته میشود.[۱]
ایمان به روز قیامت، در کنار سایر اصول اعتقادی، چارچوبی برای زندگی معنادار و مسئولانه ارائه میدهد. قرآن، با ارائهی استدلالهای عقلی و تجربی، نهتنها حقیقت معاد را تأیید میکند، بلکه از انسان میخواهد که بر اساس آن، زندگیای اخلاقی و هدفمند داشته باشد.[۲]
کیفیت معاد
در اینکه معاد به صورت معاد جسمانی باشد یا معاد روحانی، بین متکلمان مسلمان و حتی غیر مسلمان اختلاف است. در میان متکلمان مسلمان، برخی باور دارند که معاد جسمانی است و در پاسخ به این پرسش که چطور بدنهای متلاشی باز میگردند و جزئی از بدن افراد میشوند در حالی که جزئی از بدن دیگران شدهاند (شبهه آکل و ماکول)، پاسخ دادهاند که اجزای اصلی در وجود هر انسان وجود دارد که آن اجزاء هرگز به بدن دیگران منتقل نمیشود. در مقابل برخی دیگر از متکلمین این ادعا و وجود اجزای اصلی (به عربی اجزاء الاصلیه) را منکر شدهاند. این افراد یا به بقای هیولای مخصوص (جوهر نفس) و یا به طور کلی به معاد روحانی باور پیدا کردهاند.[۳]
ایمان به معاد
قرآن بهطور مکرر به روز قیامت اشاره میکند و آن را نقطهی نهایی و هدف از خلقت جهان معرفی میکند. بر اساس تعالیم قرآنی، بدون حساب و کتاب آخرت، این دنیا بیمعنا و عبث خواهد بود. در اینباره در قرآن آمده است: «آیا گمان کردید که شما را بیهوده آفریدهایم و اینکه به سوی ما بازگردانده نمیشوید» (آیه ۱۱۵ و ۱۱۶ سوره مؤمنون) همچنین، زندگی دنیا و آخرت در قرآن به تعداد برابر ذکر شده است که نشاندهندهی ارتباط تنگاتنگ این دو مرحله از وجود است.[۴]
چالش عربها با باور به آخرت
بر اساس آنچه در تاریخ و قرآن آمده است؛ اعراب زمان محمد، بهسختی میتوانستند تصور کنند که پس از مرگ، دوباره زنده خواهند شد. آنها با شک و تردید میگفتند: «آیا وقتی که مردیم و به خاک و استخوان تبدیل شدیم، دوباره برانگیخته خواهیم شد؟! و آیا پدران و نیاکان ما نیز چنین خواهند شد» (آیه ۴۷ و ۴۸ سوره واقعه) در پاسخ به این شک، قرآن استدلالهای عقلی و تجربی میآورد و به نظام آفرینش اشاره میکند. این استدلالها عبارتند از:[۵]
- مراحل خلقت انسان: "ای مردم، اگر در رستاخیز تردید دارید، پس بدانید که ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، سپس از علقه، سپس از مضغه، که برخی کامل و برخی ناقص است، تا قدرت خویش را برای شما روشن سازیم..." (آیه ۵ و ۶ سوره حج)
- تجدید حیات در طبیعت: "زمین را خشک و بیجان میبینی، اما هنگامی که بر آن باران نازل میکنیم، به حرکت درمیآید، رشد میکند و انواع گیاهان زیبا را میرویاند. این بدان سبب است که خداوند حق است و اوست که مردگان را زنده میکند و بر همهچیز تواناست." (آیه ۶ سوره حج)
- استدلال بر اساس قدرت خداوند: "آیا انسان نمیبیند که ما او را از نطفهای ناچیز آفریدیم؟ اما او دشمنی آشکار است و دربارهی ما جدل میکند و آفرینش خود را فراموش کرده و میگوید: چه کسی این استخوانهای پوسیده را زنده خواهد کرد؟ بگو: همان کسی که نخستینبار آنها را آفرید، آنها را زنده خواهد کرد." (آیه ۷۷ و ۷۸ سوره یس)
در منابع اسلامی
قرآن و احادیث، تصویری روشن از بهشت و جهنم ارائه میدهند تا انسان را به نیکی و پرهیزگاری ترغیب کنند. با وجود این همه تاکید به قیامت در قرآن، قرآن تصریح میکند که ایمان باید آگاهانه و از روی اختیار باشد.[۶]
معاد در روایات
احادیث نبوی، بدون نیاز به استدلال، بر اساس پذیرش قرآن، بر جنبههای عملی و اخلاقی باور به آخرت تأکید میکنند. در روایات اسلامی، تأثیر ایمان به قیامت بر گفتار و رفتار و وضعیت انسان در قیامت بر اساس نحوهی زندگیاش مورد اشاره قرار گرفته است. در صحیح بخاری و مسلم روایتی در این خصوص آمده است که: «هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، باید سخن نیک بگوید، یا خاموش بماند». در مسند احمد نیز روایتی نقل شده است که در آن امده است: «هر کس در حال ایمان بمیرد، در همان حال برانگیخته خواهد شد.».[۷]
پانویس
ارجاعات
- ↑ نوری، ص. ۲۰.
- ↑ Abdel Haleem, “The fifth belief: in the day of judgement”, Classical Islamic Theology.
- ↑ اختری، «اجزاء اصلیه»، دایرهالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ Abdel Haleem, “The fifth belief: in the day of judgement”, Classical Islamic Theology.
- ↑ Abdel Haleem, “The fifth belief: in the day of judgement”, Classical Islamic Theology.
- ↑ Abdel Haleem, “The fifth belief: in the day of judgement”, Classical Islamic Theology.
- ↑ Abdel Haleem, “The fifth belief: in the day of judgement”, Classical Islamic Theology.
منابع
- نوری، حسین (۱۳۶۵). «معاد». پاسدار اسلام (۵۹).
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اجزاء اصلیه». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- Abdel Haleem, M. A. S. (2008). "The fifth belief: in the day of judgement". The Cambridge Companion to Classical Islamic Theology (به انگلیسی). Cambridge: Cambridge University Press.