علی در قرآن منتخبی از آیات قرآن است که گفته میشود بهطور خاص دربارهٔ علی بن ابیطالب نازل شده است و به ولایت و فضائل وی اشاره دارد. تعدادی از این آیات، بهطور اشتراکی در مورد علی و اهلبیت محمد هستند.[۱] بسیاری از بزرگان شیعه و اهل سنت در مورد نزول بعضی از این آیات و اختصاصشان به علی و اهل بیت اختلاف نظری ندارند و آنها را تأیید میکنند. در روایتی منسوب به ابنعباس که راویان بسیاری آن را نقل کردهاند؛ آمده است: «در قرآن بیشتر از سیصد آیه وجود دارد که درباره علی نازل شده است.»[۲] این آیات به دو دسته کلی تقسیم میشوند: آیات خاصه، آیات فضائل.[۱]
آیات امامت خاصه
این دسته از آیات بهطور مستقیم بر امامت و جانشینی علی پس از پیامبر اسلام دلالت دارند.[۱]
آیات فضائل
این دسته از آیات به بیان فضائل علی بن ابیطالب میپردازند و او را به عنوان برترین فرد امت پس از پیامبر اسلام معرفی میکنند. مفسران شیعه با استدلال به این فضائل، او را شایسته رهبری امت و جانشینی پس از محمد میدانند. برخی از این آیات عبارتند از:[۱]
- آیه مباهله (آل عمران/۶۱): در این آیه، علی به عنوان نفس محمد معرفی شده است.
- آیه خیر البریه (بینه/۷و۸): مفسران شیعه این آیه را به علی بن ابیطالب و پیروانش نسبت میدهند.
- آیه لیلة المبیت (بقره/۲۰۷): این آیه به خوابیدن علی در بستر پیامبر، در شب هجرت محمد به مدینه اشاره دارد.
- آیه حکمت (بقره/۲۶۹): این آیه به حکمت الهی که به افراد خاصی عطا میشود اشاره دارد و شیعیان بر این باورند که این حکمت به امامان نیز داده شده است.
- آیات سوره هل اتی (انسان، آیات اول تا آخر): این آیات به ایثار و وفای به نذر اهل بیت پیامبر اشاره دارد.
- آیات آغاز سوره برائت (توبه): علی مأمور ابلاغ این آیات به مشرکان شد که نشاندهنده از جایگاه ویژه او دارد.
- آیه صالح المؤمنین (تحریم/۴): برخی از مفسرین «صالح المؤمنین» را به علی تعبیر کردهاند.
- آیه وزارت (طه/۲۹تا۳۲): این آیه اشاره دارد به درخواست موسی از خداوند که از خدا خواست برادرش (هارون) را وزیر او قرار دهد و شیعیان این آیه را به منزلت علی نسبت به محمد شبیه میدانند.
- آیه تطهیر (آیه۳۳/احزاب): این آیه به عصمت اهل بیت اشاره دارد.
- آیه بینه و شاهد (هود/۱۷): شیعیان معتقدند که «بینه» در این آیه به پیامبر و «شاهد» به علی اشاره دارد.
- آیه انذار (شعرا/۲۱۴ و ۲۱۵): این آیه به دعوت پیامبر از نزدیکانش برای پذیرش اسلام اشاره دارد و علی اولین فردی بود که به این دعوت پاسخ داد.
- آیه مرج البحرین (الرحمن/۱۹ تا ۲۱): این آیه به دو دریا اشاره دارد که برخی مفسران آنها را به علی و فاطمه تعبیر کردهاند.
- آیه نجوی (مجادله/۱۲ و ۱۳): بر اساس روایات، علی تنها کسی بود که در مورد پرداخت صدقه قبل از نجوا به این آیه عمل کرد.
- آیه سابقون (واقعه/۱۰ تا ۱۴): این آیه به پیشگامان در اسلام اشاره دارد که علی از جمله آنها بوده است.
- آیه اذن واعیه (حاقه/۱۲): علی به عنوان کسی که شنوای کلام خدا است؛ معرفی شده است.
- آیه ود یا مودت (مریم/۹۶): این آیه وعده مودت الهی را به کسانی که ایمان و عمل صالح داشته باشند؛ میدهد و از منظر شیعه این آیه به محبت اهل بیت اشاره دارد.
- آیه منافقون (محمد/۳۰): این آیه در مورد منافقان است و مفسران شیعه معتقدند که پیامبر در مواردی، چهره منافقان را به علی نشان داده است.
- آیه ایذاء (احزاب/۵۷): برخی مفسران معتقدند که این آیه اشاره به اذیت و آزار علی و اهل بیت محمد دارد.
- آیه انفاق (بقره/۲۷۴): این آیه به انفاقهای پنهان و آشکار اشاره دارد که شیعیان معتقدند این آیه در مورد علی نازل شده است.
- آیه محبت (مائده/۵۴): این آیه به محبت خداوند نسبت به مؤمنان اشاره دارد و از نظر شیعه منظور از این مؤمنان اهل بیت هستند.
- آیه مسئولون (صافات/۲۴): برخی مفسران، این آیه را اشاره به سؤال از ولایت اهل بیت در روز قیامت میدانند.
پانویس
ارجاعات
منابع
|
|---|
|
| زندگی | |
|---|
| تبار | |
|---|
| القاب | |
|---|
| جنگها | در دوران حیات محمد | |
|---|
در دوران خلافت: | |
|---|
|
|---|
| آثار |
|
|---|
| بستگان | |
|---|
| اصحاب و شاگردان | |
|---|
| در آیات و روایات | |
|---|
| هنر و ادبیات | |
|---|
| مرتبط | |
|---|
|
