|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
آیه ۲ سوره فاطر: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات آیه}} | {{جعبه اطلاعات آیه}} | ||
'''آیه ۲ سوره فاطر''' دومین [[آیه]] از سی و پنجمین [[سوره]] [[قرآن]] است و از آیات [[مکی]] آن بهشمار میآید. | '''آیه ۲ سوره فاطر''' دومین [[آیه]] از سی و پنجمین [[سوره]] [[قرآن]] است و از آیات [[مکی]] آن بهشمار میآید. در این آیه به زیر بنای عالم هستی ([[رحمت]] [[خداوند]]) اشاره شده است. | ||
== متن == | == متن == | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
== محتوا == | == محتوا == | ||
[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] از مفسران شیعه | [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] از مفسران شیعه گزارش میکند: [[قرآن]] پس از طرح مسئله [[توحید در خالقیت|خالقیت]] [[خدا]] و معرفی واسطه [[فیض]] [[فرشتگان]]، در این آیه به مبنای عالم آفرینش اشاره دارد و چنین میگوید: «خداوند هر رحمتی را به روی مردم بگشاید کسی نمیتواند جلو آن را بگیرد و هر چه را امساک کند کسی غیر از او قادر به فرستادن آن نیست، و او [[عزیز]] و [[حکیم (اسماء الحسنی)|حکیم]] است.» به گزارش مکارم، شبیه مضمون این آیه در [[آیه ۱۰۷ سوره یونس|سوره یونس آیه ۱۰۷]] با عبارت دیگری آمده است. مکارم در [[تفسیر قرآن|تفسیر]] آیه چنین مینویسد: «تعبیر به «یفتح» که (از ماده فتح) به معنی گشودن است؛ اشاره به وجود خزائن رحمت الهی است که به محض گشوده شدن بر خلایق جاری میشوند و نیاز به چیز دیگری نیست و هیچکس هم مانع از آن نتواند شد. تعبیر به «رحمت» نیز معنی بسیار وسیع و گستردهای دارد که تمام مواهب جهان را شامل میشود. (گاهی جنبه [[معنویت|معنوی]] دارد، و گاه جنبه مادی) به همین دلیل گاهی که انسان تمام درهای ظاهری را به روی خود بسته میبیند؛ احساس میکند رحمت الهی بر قلب و جان او روان است، لذا شاد و خرسند است، آرام و مطمئن، هر چند در تنگنای زندان گرفتار باشد. اما به عکس گاهی انسان تمام درهای ظاهری را به روی خود گشوده میبیند، اما گویی در رحمت الهی در جان او بسته شده، چنان خود را در تنگنا و فشار احساس میکند که دنیا با تمام وسعتش برای او یک زندان تاریک و وحشتناک میشود و این چیزی است که برای بسیاری از مردم محسوس و ملموس است.»<ref>{{پک|مکارم شیرازی|۱۳۷۴|ک=تفسیر نمونه|ص=۱۷۰-۱۷۲|ج=۱۸}}</ref> | ||
== شأن نزول و ترتیب == | == شأن نزول و ترتیب == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۰
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | فاطر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۵ | ||||
| شماره آیه | ۲ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۷ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲ سوره فاطر دومین آیه از سی و پنجمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در این آیه به زیر بنای عالم هستی (رحمت خداوند) اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
مَا يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا ۖ وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«(درِ) رحمتی را که خداوند برای مردم بگشاید برای آن (رحمت) هیچ بازدارندهای نیست، و خداوند هرچیزی را که باز دارد جز او گشاینده و رهاکنندهای ندارد و او توانا و باحکمت است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«هر رحمتی که خداوند در حق مردم گشاده سازد، بازدارندهای ندارد، و هر آنچه فروبندد، گشایندهای جز او ندارد، و او پیروزمند فرزانه است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن پس از طرح مسئله خالقیت خدا و معرفی واسطه فیض فرشتگان، در این آیه به مبنای عالم آفرینش اشاره دارد و چنین میگوید: «خداوند هر رحمتی را به روی مردم بگشاید کسی نمیتواند جلو آن را بگیرد و هر چه را امساک کند کسی غیر از او قادر به فرستادن آن نیست، و او عزیز و حکیم است.» به گزارش مکارم، شبیه مضمون این آیه در سوره یونس آیه ۱۰۷ با عبارت دیگری آمده است. مکارم در تفسیر آیه چنین مینویسد: «تعبیر به «یفتح» که (از ماده فتح) به معنی گشودن است؛ اشاره به وجود خزائن رحمت الهی است که به محض گشوده شدن بر خلایق جاری میشوند و نیاز به چیز دیگری نیست و هیچکس هم مانع از آن نتواند شد. تعبیر به «رحمت» نیز معنی بسیار وسیع و گستردهای دارد که تمام مواهب جهان را شامل میشود. (گاهی جنبه معنوی دارد، و گاه جنبه مادی) به همین دلیل گاهی که انسان تمام درهای ظاهری را به روی خود بسته میبیند؛ احساس میکند رحمت الهی بر قلب و جان او روان است، لذا شاد و خرسند است، آرام و مطمئن، هر چند در تنگنای زندان گرفتار باشد. اما به عکس گاهی انسان تمام درهای ظاهری را به روی خود گشوده میبیند، اما گویی در رحمت الهی در جان او بسته شده، چنان خود را در تنگنا و فشار احساس میکند که دنیا با تمام وسعتش برای او یک زندان تاریک و وحشتناک میشود و این چیزی است که برای بسیاری از مردم محسوس و ملموس است.»[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره فاطر، سی و پنجمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، چهل و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره فرقان و پیش از سوره مریم نازل شد. این سوره را مکی دانستهاند. در سوره فاطر، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۶: ۲۲۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۱۴.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۴.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۱۷۰-۱۷۲.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره فاطر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۱۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
