آیه ۴۳ سوره فاطر
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | فاطر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۵ | ||||
| شماره آیه | ۴۳ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۸ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۴۳ سوره فاطر چهل و سومین آیه از سی و پنجمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در آیه استکبار و مکر و حیله دلیل انحراف مشرکان از راه حق و مبارزه آنان با پیامبر اسلام عنوان شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
اسْتِكْبَارًا فِي الْأَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِ ۚ وَلَا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ ۚ فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ ۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا ۖ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«(گریزشان از حق) به خاطر استکبار در زمین و نیرنگ زشتی بود که ورزیدند و نیرنگهای زشت جز دامنگیر اهلش نمیگردد آیا جز چشم به راه شیوة پیشینیان هستند؟ هرگز دگوگونی و تبدیلی در شیوة رفتار خدا نخواهی یافت و هرگز نخواهی دید که روش خدا تغییر یابد»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و این از سر استکبار در این سرزمین و بدسگالی بود، و بدسگالی جز به صاحب آن باز نمیگردد، آیا جز سنت پیشینیان را انتظار میکشند؟ پس هرگز در سنت الهی تبدیلی نمییابی، و هرگز در سنت الهی تغییری نمییابی»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در اینجا به دلیل انحراف مشرکان اشاره دارد و میگوید: «اینها همه به خاطر آن بود که استکبار در زمین جستند و حیلهگریهای سوء داشتند، اما این حیله گریهای سوء تنها دامان صاحبانشان را میگیرد، آیا آنها چیزی جز سنت پیشینیان [و عذابهای دردناک آنها] را انتظار دارند؟ هرگز برای سنت خدا تبدیلی نخواهی یافت و هرگز برای سنت الهی تغییری نمییابی!» به گزارش مکارم، جمله «لا یحیق» (از ماده حاق) به معنی «نازل نمیشود و اصابت نمیکند و احاطه نمییابد» میباشد، اشاره به اینکه حیلهگریها ممکن است موقتا دامن دیگران را بگيرد، ولی سرانجام به سراغ صاحب آن میآید، او را در برابر خلق خدا رسوا و در پیشگاه خداوند شرمسار میکند، [همان سرنوشت شومی که مشرکان مکه پيدا کردند.][۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره فاطر، سی و پنجمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، چهل و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره فرقان و پیش از سوره مریم نازل شد. این سوره را مکی دانستهاند. در سوره فاطر، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۶: ۲۴۶.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۷۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۹.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۲۹۴-۲۹۸.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره فاطر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۱۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
