آیه ۶ سوره احزاب
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | احزاب | ||||
| تعداد آیات سوره | ۷۳ | ||||
| شماره آیه | ۶ | ||||
| شماره جزء | ۲۱ | ||||
| شماره حزب | ۸۴ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۶ سوره احزاب ششمین آیه از سی و سومین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. در این آیه دو حکم در رابطه پیامبر اسلام با مردم و امت اسلام بیان شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
النَّبِيُّ أَوْلَىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ۖ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ ۗ وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا إِلَىٰ أَوْلِيَائِكُمْ مَعْرُوفًا ۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«پیامبر به (تصرف در کارهای) مؤمنان از خودشان سزاوارتر است، و همسران پیامبر مادران مؤمنان هستند، و خویشاوندان نسبت به همدیگر در کتاب خدا زا مؤمنان و مهاجران اولویت بیشتری دارند مگر اینکه در حق دوستانتان نیکی بکنید این در کتاب نوشته شده است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«پیامبر از خود مؤمنان به آنها نزدیکتر و سزاوارتر است و همسران او در حکم مادران ایشان هستند، و خویشاوندان در [حکم و] کتاب الهی نسبت به همدیگر از سایر مؤمنان و مهاجران سزاوارتر [به ارث بردن]، هستند، مگر آنکه در حق دوستانتان وصیتی نیک انجام دهید [که بیاشکال است]، و این در کتاب آسمانی نوشته شده است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه دو حکم اولویت پیامبر نسبت به مؤمنان و امهات المؤمنین بودن همسران پیامبر شده است: «پیامبر نسبت به مؤمنان از خود آنها اولی است و همسران او مادران آنها [مؤمنان] محسوب میشوند و خویشاوندان نسبت به یکدیگر از مؤمنان و مهاجران در آنچه خدا مقرر داشته اولی هستند، مگر اینکه بخواهید نسبت به دوستانشان نیکی کنید [و سهمی از اموال خود به آنها بدهید] این حکم در کتاب الهی نوشته شده است.» مکارم در تفسیر آیه مینویسد: «با اینکه پیامبر به منزله پدر و همسران او بمنزله مادران مؤمنین هستند، هیچگاه از آنها ارث نمیبرند، بنابراین چگونه میتوان انتظار داشت که پسر خواندهها وارث گردند. سپس در آیه میافزاید: «خویشاوندان نسبت به یکدیگر، از مؤمنان و مهاجرین، در آنچه خدا مقرر داشته است اولی هستند.» با این وجود راه را به کلی به روی مسلمانان بسته نشده و برای اینکه مسلمانان بتوانند برای دوستان و کسانی که مورد علاقه آنها هستند؛ چیزی به ارث بگذارند –هر چند از طریق وصیت نسبت به ثلث مال باشد– در پایان آیه اضافه میکند: «مگر اینکه بخواهید نسبت به دوستانتان کار نیکی انجام دهید» این مانعی ندارد.»[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره احزاب، سی و سومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نودمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره آلعمران و پیش از سوره ممتحنه نازل شد. این سوره را مدنی دانستهاند. در سوره احزاب، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۵۷.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۴۰۶.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۱۸.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۱۸.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۷: ۲۰۰-۲۰۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره احزاب»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
| آیات نامدار سوره | |
|---|---|
| آیات | |
| مرتبط | |
