آیه ۲۳ سوره احزاب
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | احزاب | ||||
| تعداد آیات سوره | ۷۳ | ||||
| شماره آیه | ۲۳ | ||||
| شماره جزء | ۲۱ | ||||
| شماره حزب | ۸۴ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲۳ سوره احزاب بیست و سومین آیه از سی و سومین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. این آیه به گروه خاصی از مؤمنان اشاره دارد که بر سر پیمان و عهدشان با پیامبر اسلام ایستادند و برخی از آنان به شهادت رسیدند و برخی دیگر در ادامه راه آنها در انتظار شهادت هستند.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«از مؤمنان کسانی هستند که آنچه را با خداوند بر آن پیمان بسته بودند تحقّق بخشیدند، پس برخی از آنان قرارشان را به انجام رساندند و برخی نیز در انتظارند و آنان هیچگونه تغییر و تبدیلی (در عهد و پیمان خود) ندادهاند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«از میان مؤمنان مردمی هستند که در پیمانی که با خداوند بستهاند، راست و درست رفتار کردهاند، و از ایشان کسی هست که عهد خویش [تا پایان حیات] به سر برده است، و کسی هست که [شهادت را] انتظار میکشد، و هیچ گونه تغییر و تبدیلی در کار نیاوردهاند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در توصیف گروه خاصی از مؤمنان چنین آورده است: «در میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستادهاند، بعضی پیمان خود را به آخر بردند [و در راه او شهید شدند] و بعضی دیگر در انتظارند و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادهاند.» مکارم در تفسیر آیه مینویسد: «دانشمند معروف اهل سنت، حاکم ابو القاسم حسکانی با سند از علی بن ابیطالب نقل میکند که گفت: این آیه درباره ما نازل شده و من به خدا همان کسی هستم که انتظار (شهادت) را میکشم (و قبلا مردانی از ما همچون حمزه سید الشهداء به شهادت رسیدند) و من هرگز در روش خود تغییر نداده، بر سر پیمانم ایستادهام. بعضی دیگر نیز گفتهاند: جمله «مَنْ قَضی نَحْبَهُ» اشاره به شهیدان بدر و احد است و جمله «و مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ» اشاره به مسلمانان راستین دیگری است که در انتظار پیروزی یا شهادت بودند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره احزاب، سی و سومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نودمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره آلعمران و پیش از سوره ممتحنه نازل شد. این سوره را مدنی دانستهاند. در سوره احزاب، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۶۳.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۴۲۳.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۲۱.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۲۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۷: ۲۴۵-۲۴۷.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره احزاب»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.