قرآن کریم (ترجمه فولادوند)
| پرونده:ترجمه قرآن فولادوند.jpg | |
| نویسنده(ها) | محمدمهدی فولادوند |
|---|---|
| کشور | تهران، ایران |
| زبان | فارسی |
| گونه(های) ادبی | ترجمه |
| ناشر | دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی |
تاریخ نشر | ۱۳۷۶ خورشیدی |
قرآن کریم با ترجمهٔ فولادوند، ترجمهای فارسی از قرآن است. این ترجمه در سال ۱۳۳۱ خورشیدی آغاز شده است.
معرفی ترجمه
قرآن کریم با ترجمهٔ محمدمهدى فولادوند، ترجمهای فارسی از قرآن است که نگارش آن از سال ۱۳۳۱ خورشیدی تا ۱۳۵۷ خورشیدی به طول انجامید و در نهایت در سال ۱۳۷۳ توسط «دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی قم» چاپ و منتشر شد.[۱][۲]
روش ترجمه
روش ترجمهای که محمدمهدی فولادوند در این تفسیر به کاربرده است، روش ترجمه «جمله به جمله» یا «هسته به هسته» است که حد وسطی از ترجمه تحت اللفظی و ترجمه تفسیری است. به این معنا که مترجم ضمن مطابقت ترجمه فارسی به متن عربی و ذکر کردن معادل واژهها، ویژگیهایی که در زبان مبدأ بوده را در قالب جملات فارسی بازسازی کرده و معانی و مفاهیم آنها را بهطور روان و بر اساس ساختار زبان فارسی بیان کردهاست.[۳]
ویژگیها
از ویژگیهای ترجمه قرآن کریم فولادند میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
- مطابقت ترجمه با متن اصلی در ایجاز و اطناب و تأکید
- سادگی و روان بودن ترجمه
- رعایت ریزهکاریهای بلاغی[۴]
- دقت در ترجمه افعال از نظر زمان و صیغه
- انطباق ساختار جملهها با قواعد نحوی
- گزینش معادل مناسب برای هر واژه[۵]
انتقادات
فولادوند در ترجمه بعضی از آیات قرآن کریم که معنای ثانویه و کنایی از آنها اراده شده، صرفاً به معنای اولیه و ظاهری آن اکتفا کرده. همچنین برخی از آیاتی که ساختار اخباری دارند را به شکل تعجبی ترجمه کردهاست. گاهی اوقات نیز مرجع ضمیر در ترجمه را مشخص نکردهاست و بعضاً نیز جملاتی در ترجمه مشاهده میشود که ابهام دارد و نمیتوان معنایی را از آنها دریافت کرد.[۶] در موارد خیلی نادری هم توضیح مترجم به صورت ترجمه نوشته شده در حالی که این توضیحات باید در میان قلاب قرار گیرد تا از ترجمه جدا شود؛ مثلاً آیه ۲۱ سوره نور "أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِّنَ الْأَرْضِ هُمْ یُنشِرُونَ" چنین ترجمه شده که "آیا برای خود خدایانی از زمین اختیار کردهاند که آنها [مردگان را] زنده میکنند؟" در حالی که در این آیه، معادلی به معنی «برای خود» وجود ندارد.[۷]
منتقدان این ترجمه بر این باورند که مترجم در برخی موارد از لغزشهایی مختلفی در امان نبوده است. لغزشهای محتوایی که ناشی از اشکالات در ترجمه صرفی، نحوی و معادلیابی واژگان فارسی برای لغات عربی است. برای نمونه گزارش شده است که مترجم در ترجمه آیه ۵ سوره مائده، کلمه «کفر» را به «شک» ترجمه کرده است در حالی که عبارت دقیقتر و لغوی، «انکار» تلقی میشود. به گفته منتقدان، همچنین در برخی موارد مترجم دچار لغزشهای بلاغی شده است.[۸]
از دیدگاه دیگران
بهاءالدین خرمشاهی دربارهٔ این کتاب چنین گفتهاست:[۹]
ترجمه قرآن آقای فولادوند مهذب و متین و سر راست و فاقد گرایشهای خاص و افراطی است. همچنین کمال مطابقت با متن مقدس قرآن کریم را دارد.
منابع
ارجاعات
- ↑ تاجسعادت, مهین. "مقایسه ای بین دو ترجمه فارسی از قرآن کریم (ترجمه فولادوند و خرمدل)". ترجمان وحى. 30 (15): 4–35.
- ↑ «نقد ترجمه استاد فولادوند». پرتال جامع علوم انسانی. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۴-۰۳.
- ↑ «ترجمه استاد فولادوند یا استاد خرمدل؟». بایگانیشده از اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۲۱. دریافتشده در ۳ آوریل ۲۰۲۲.
- ↑ کرباسی, مرتضی. "نگاهی به ترجمه قرآن کریم محمدمهدی فولادوند". روششناسی علوم انسانی. 3 (1): 43–54.
- ↑ تاج سعادت، مهین (۱۳۹۰). «مقایسه ای بین دو ترجمه فارسی از قرآن کریم (ترجمه فولادوند و خرمدل)». ترجمان وحی (۳۰): ۱۰ تا ۲۱.
- ↑ تاج سعادت، مهین (۱۳۹۰). «مقایسه ای بین دو ترجمه فارسی از قرآن کریم (ترجمه فولادوند و خرمدل)». ترجمان وحی (۳۰): ۳۰ تا ۳۳.
- ↑ فلاحپور, مجید. "نگاهی دیگر به ترجمه قرآن استاد فولادوند". مصباح. 43 (11): 149–169.
- ↑ عبدی، «آسیبشناسی ترجمه فولادوند با تکیه بر کارکردهای صرفی، نحوی، واژگانی و بلاغی دانش معناشناسی»، مطالعات ترجمه قرآن و حدیث.
- ↑ «نگاهی به ترجمه محمد مهدی فولادوند از قرآن مجید». quran.isca.ac.ir. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۴-۰۳.
منابع
- عبدی، مالک (۱۳۹۴). «آسیبشناسی ترجمه فولادوند با تکیه بر کارکردهای صرفی، نحوی، واژگانی و بلاغی دانش معناشناسی». مطالعات ترجمه قرآن و حدیث. تهران (۳): ۱۲۷-۱۵۰ – به واسطهٔ نورمگز.