آیه ۵۲ سوره احزاب
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | احزاب | ||||
| تعداد آیات سوره | ۷۳ | ||||
| شماره آیه | ۵۲ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۵ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۵۲ سوره احزاب پنجاه و دومین آیه از سی و سومین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. در این آیه به حکم دیگری از احکام همسران محمد اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ وَلَا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ رَقِيبًا
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«بعد از این زنانی که تحت نکاح شما هستند زنی دیگر برای تو حلال نیست و جایز نیست یکی یا چند تا از این زنان را طلاق دهی و زنانی دیگر را جایگزین آنها نمایی هرچند زیبایی آنان تو را به شگفت آورد، اما هر اندازه که بخواهی میتوانی کنیز را به نکاح خود درآوری، و خداوند بر همه چیز نگهبان است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«پس از آن دیگر هیچ زنی بر تو حلال نیست، و نشاید که همسرانی را جانشین آنان سازی، و گرچه زیبایی آنان تو را خوش آید، مگر آنچه ملک یمینت باشد، و خداوند نگاهبان و ناظر همه چیز است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه درباره ارتباط پیامبر با همسرانش حکم دیگری را عنوان کرده و اینگونه میگوید: «بعد از این دیگر زنی بر تو حلال نیست و نمیتوانی همسرانت را به همسران دیگری تبدیل کنی [بعضی را طلاق دهی و همسر دیگری بجای او برگزینی] هر چند جمال آنها مورد توجه تو واقع شود، مگر آنچه که به صورت کنیز در ملک تو در آید و خداوند ناظر و مراقب هر چیز است [و به این ترتیب فشار قبایل را در اختیار همسر از آنها، از تو برداشتیم.]» به گزارش مکارم، ظاهر تعبیر «مِنْ بَعْدُ» این است که بعد از این، ازدواج مجدد برای تو (پیامبر) حرام است، بنا بر این «بعد» یا به معنی بعد زمانی است؛ یعنی بعد از این زمان دیگر همسری انتخاب مکن یا بعد از آنکه همسرانت را طبق فرمان الهی در آیات گذشته مخیر در میان زندگی ساده در خانه تو یا جدا شدن کردی و آنها با میل و رغبت ترجیح دادند که به همسری با تو ادامه دهند، دیگر بعد از آنها نباید با زن دیگری ازدواج کنی و نیز نمیتوانی بعضی از آنها را طلاق داده و همسر دیگری بجای او برگزینی؛ به تعبیر دیگر نه بر تعداد آنها بیفزای و نه افراد موجود را عوض کن.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره احزاب، سی و سومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نودمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره آلعمران و پیش از سوره ممتحنه نازل شد. این سوره را مدنی دانستهاند. در سوره احزاب، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۷۷.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۴۹۸.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۲۵.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۲۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۷: ۳۹۰-۳۹۵.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره احزاب»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.