آیه ۲۲ سوره فاطر
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | فاطر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۵ | ||||
| شماره آیه | ۲۲ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۸ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲۲ سوره فاطر بیست و دومین آیه از سی و پنجمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در ادامه آیات گذشته، این آیه برای نشان دادن یکسان نبودن کافر و مؤمن در نزد خداوند، به مقایسه میان مردهها و زندهها پرداخته است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَمَا يَسْتَوِي الْأَحْيَاءُ وَلَا الْأَمْوَاتُ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَنْ يَشَاءُ ۖ وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و مردگان و زندگان برابر نمیباشند، بیگمان خداوند به هرکس بخواهد میشنواند و تو نمیتوانی به گور خفتگان را بشنوانی»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و [دل] زندگان و [دل] مردگان نیز برابر نیستند، بیگمان خداوند هر کس را که بخواهد [پیام و پند خویش] میشنواند، و تو شنواننده [پند و پیامی به] در گور خفتگان نیستی»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن بر یکسان نبودن مردگان و زندگان تأکید دارد و میگوید: «و هرگز مردگان و زندگان یکسان نیستند، خداوند پیام خود را به گوش هر کس بخواهد میرساند و تو نمیتوانی سخن خود را به گوش آنها که در قبرها خفتهاند برسانی!» به گزارش مکارم، این آیه آخرین تشبیهی است که در این سوره، درباره کافران و مؤمنان بیان شده و آنان را بمانند مردگان و زندگانی دانسته است که مؤمنان در سایه ایمانشان زندگانی هستند در حال حرکت و رشد؛ اما کافران مانند چوب خشکی بدون طراوت و برگ و ثمر هستند و جز برای سوزاندن فایده دیگری ندارند. نظیر این تشبیه در آیه ۱۲۲ سوره انعام نیز با تعبیر دیگری آمده است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره فاطر، سی و پنجمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، چهل و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره فرقان و پیش از سوره مریم نازل شد. این سوره را مکی دانستهاند. در سوره فاطر، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۶: ۲۳۱.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۴۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۷.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۲۳۰-۲۳۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره فاطر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۱۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
