آیه ۲۵ سوره فاطر
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | فاطر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۵ | ||||
| شماره آیه | ۲۵ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۸ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲۵ سوره فاطر بیست و پنجمین آیه از سی و پنجمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. اشاره آیه به سرگذشت پیامبران گذشته است که با وجود آوردن دلایل محکم و روشن و کتب آسمانی متعدد، با تکذیب بسیاری از مردم در برابر دعوتشان روبرو شدند.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتَابِ الْمُنِيرِ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و اگر تو را تکذیب کنند بیگمان کسانی که پیش از آنان بودهاند نیز (پیامبران را) تکذیب کردند پیامبرانشان نشانههای آشکار و نامهها(ی الهی) و کتاب روشن برایشان آوردند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و اگر تو را تکذیب کردند، بدان که پیشینیان آنان هم که پیامبرانشان برای آنان پدیدههای روشنگر و نوشتهها و کتاب[های] روشنگر آوردند، نیز تکذیب پیشه کردند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه برای دلداری دادن به پیامبر اسلام به سرگذشت پیامبران گذشته و برخورد مردم با آنان اشاره دارد: «هر گاه تو را تکذیب کنند [عجب نیست] کسانی که پیش از آنها بودند [نیز پیامبران خود را] تکذیب کردند، آنها با دلائل روشن و کتابهای پند و موعظه و کتب آسمانی روشنگر [مشتمل بر معارف و احکام] به سراغ آنها آمدند [اما کوردلان ایمان نیاوردند.]» مکارم در تفسیر آیه مینویسد: «در اینکه فرق میان «بینات» و «زبر» و «کتاب منیر» چیست؟ مفسران نظرات مختلفی اظهار داشتهاند که از همه روشنتر دو تفسیر زیر است: ۱- «بینات» به معنی دلائل روشن و معجزاتی است که حقانیت پیامبر را به ثبوت میرساند، اما «زبر» (جمع زبور) به معنی کتابهایی است که خط آنها با استحکام نوشته شده (همچون نوشته بر سنگ و مانند آن) که در اینجا کنایه از استحکام مطالب آن است و به هر حال اشاره به کتابهایی است که قبل از موسی نازل شده، در حالی که «کتاب منیر» اشاره به کتاب موسی و کتب آسمانی دیگری است که بعد از آن نازل گردیده (زیرا در قرآن در سوره مائده آیه ۴۴ و ۴۶ از تورات و انجیل به عنوان هدایت و نور یاد شده و در آیه ۱۵ همان سوره تعبیر به نور در مورد قرآن نیز آمده است.) ۲- منظور از «زبر» آن قسمت از کتابهای انبیا است که تنها محتوی پند و اندرز و نصیحت و مناجات بوده (مانند زبور داود) و اما «کتاب منیر» آن دسته از کتابهای آسمانی است که دارای احکام و قوانین و دستورات مختلف اجتماعی و فردی است؛ مانند تورات و انجیل و قرآن و این تفسیر مناسبتر به نظر میرسد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره فاطر، سی و پنجمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، چهل و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره فرقان و پیش از سوره مریم نازل شد. این سوره را مکی دانستهاند. در سوره فاطر، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۶: ۲۳۴.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۴۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۷.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۲۳۹-۲۴۰.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره فاطر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۱۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
