| مسابقه دانشدخت | |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
آیه ۳۹ سوره فاطر
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | فاطر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۵ | ||||
| شماره آیه | ۳۹ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۸ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۳۹ سوره فاطر سی و نهمین آیه از سی و پنجمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. این آیه به این مطلب اشاره دارد که خداوند از عبادت همه بندگان بینیاز است و اگر کسی کافر است و کفران نعمت میکند، به زیان خود اوست و این کفر جز بر خسارت و ضرر ایشان چیزی نمیافزاید.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ ۚ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ ۖ وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا ۖ وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«او خدایی است که شما را در زمین جانشین گرداند پس هرکس که کفر ورزد کفرش به زیان اوست و کفر کافران در پیشگاه خدا جز بر خشم (پروردگار) نمیافزاید و جز زیان چیزی نصیب کافران نمیگرداند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«او کسی است که شما را در این سرزمین جانشینان [پیشینیان] ساخت، پس هر کس کفر ورزد، کفرش به زیان اوست، و کافران را کفرشان در نزد خداوند جز نفرت نیفزاید، و کافران را کفرشان جز زیان نیفزاید»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه به جانشینی انسان در زمین و سپس به ضرر و زیانی که بر اثر کفر ورزیدن گریبانگیر کافران میشود، اشاره دارد و میگوید: «او کسی است که شما را جانشینان در زمین قرار داد، هر کس کافر شود به زیان خودش خواهد بود و کافران را کفرشان جز خشم و غضب در نزد پروردگار چیزی نمیافزاید، و [نیز] کفرشان جز زیان و خسران چیزی بر آنها اضافه نمیکند.» به گفته مکارم، «خلائف» در اینجا خواه به معنی جانشینان و نمایندگان خدا در زمین باشد، خواه به معنی جانشینان اقوام پیشین (هر چند معنی دوم در اینجا نزدیکتر به نظر میرسد) دلیل بر نهایت لطف خداوند بر انسانهاست که همه امکانات زندگی را در اختیار آنها گذاشته است. همچنین این جمله هشداری است به تمام انسانها که بدانند دوران آنها ابدی و جاویدان نیست و همانگونه آنها جانشین پیشینیان شدند، اقوام دیگری جانشین آنان خواهند شد. لذا در اعمال و رفتار خود دقت نظر داشته باشند که در این زندگی کوتاه مدت دنیوی خویش چه میکنند؟! و چه آیندهای برای خود میسازند؟[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره فاطر، سی و پنجمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، چهل و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره فرقان و پیش از سوره مریم نازل شد. این سوره را مکی دانستهاند. در سوره فاطر، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۶: ۲۴۴.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۷۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۹.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۲۸۲-۲۸۴.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره فاطر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۱۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.