آیه ۶۴ سوره غافر

آیه ۶۴ سوره غافر

مشخصات قرآنی
نام سوره	غافر
تعداد آیات سوره	۸۵
شماره آیه	۶۴
شماره جزء	۲۴
شماره حزب	۹۵
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۶۴ سوره غافر شصت و چهارمین آیه از چهلمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. آیه اشاره دارد به نعمت‌های دیگر الهی مانند نعمت زمین و آسمان‌ها و خلقت نیکوی انسان‌ها و اعطای رزق و روزی پاک به آنها که همه این موارد به خداوند نسبت داده شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«خدا (ذاتی) است که زمین را جایگاه و قرارگاه شما کرد و آسمان را سقفی ساخت و شما را شکلی بخشید و شکل‌هایتان را زیبا بیافرید و از پاکیزه‌ها به شما روزی داد این است خداوند پروردگارتان، پس بس خجسته است پروردگار جهانیان»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«خداوند کسی است که زمین را آرامشگاه و آسمان را سرپناه شما قرار داد، و شما را نقشبندی کرد و شکلهای شما را نیکو پرداخت و شما را از پاکیزه‌ها روزی داد، چنین است خداوند، پروردگارتان، بزرگا خداوندی که پروردگار جهانیان است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در ادامه آیات قبلی، بار دیگر در توصیف چند نعمت خداوند چنین می‌گوید: «خداوند همان کسىی است که زمین را برای شما جایگاه مطمئن و آرامی قرار داد و آسمان را همچون سقف و قبه‌ای بالای سر شما قرار داد. او کسی است که شما را صورتگری کرد و صورت‌تان را نیکو آفرید. او شما را از طیبات روزی داد و چون چنین است جاوید و پر برکت است خداوندی که پروردگار عالمیان است.» به گزارش مکارم، آیات گذشته به توصیف «نعمت‌های زمانی» پرداخته بود و در این آیه سخن از «مواهب مکانی» است. مانند زمین که آن را قرارگاه انسان‌ها و آسمان را سقف مرتفع آن قرار داده است. در ادامه آیه، پس از معرفی آیات آفاقی به آیات انفسی اشاره شده که به‌طور اجمالی خلقت شگفت آور و گونه‌گون انسان را یادآوری می‌شود. چهارمین نعمت وصف شده در این آیه روزی‌های پاکیزه است که معنای گسترده‌ای دارد و هر چیز پاکیزه اعم از غذا، لباس، همسران، خانه‌ها، مرکب‌ها و حتی سخنان و گفتگوهای پاکیزه را شامل می‌شود. در پایان آیه صفت «رب العالمین» از صفات خدا موردتأکید قرار گرفته است که نشان می‌دهد کسی که این همه مواهب و نعمت‌ها به انسان‌ها بخشیده، هم مدبر عالم آفرینش است و هم شایسته عبودیت و پرستش.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره غافر، چهلمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، شصتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره زمر و پیش از سوره فصلت نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۵۶ و ۵۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره غافر، دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.