آیه ۱۵ سوره غافر

آیه ۱۵ سوره غافر

مشخصات قرآنی
نام سوره	غافر
تعداد آیات سوره	۸۵
شماره آیه	۱۵
شماره جزء	۲۴
شماره حزب	۹۴
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۵ سوره غافر پانزدهمین آیه از چهلمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. موضوع آیه بیان برخی از اوصاف خداوند یکتاست.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«خدا دارای مقامات بالا و صاحب عرش است، او وحی را به فرمان خود بر هرکس از بندگانش که بخواهد نازل می‌کند تا (شما را) از روز رویارویی بترساند»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«او برافرازنده درجات [و] صاحب عرش است، و وحی را به فرمان خویش بر هر کس از بندگانش که بخواهد فرو می‌فرستد، تا از روز همدیداری هشدار دهد»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه به معرفی چند صفت از صفات الهی پرداخته و چنین آورده است: «او رفیع الدرجات است. او صاحب عرش است. او کسی است که روح را به فرمانش بر هر کسی از بندگانش بخواهد القا می‌کند. هدف این است که مردم را از روز ملاقات انذار کنند.» به گفته مکارم، خداوند کسی است که درجات بندگان صالح خود را بالا می‌برد (آیه ۱۱ سوره مجادله) و در میان پیامبرانش نیز آنهایی را که مقام اخلاص بالاتری دارند فضیلت و برتری می‌دهد. (آیه ۲۳۵ سوره بقره ) همچنین او انسان‌ها را در زمین جانشین و نماینده خود قرار داده است. (آیه ۱۶۵ سوره انعام) لذا در آیه بر صفت «رفیع الدرجات» تأکید شده است. او صاحب عرش است به این معنا که سراسر عالم هستی تحت حکومت و قدرت اوست و احدی در حکومت او دخالت ندارد. در سومین جمله آیه نیز منظور از روح همان قرآن، مقام نبوت و وحی گفته شده است که موجب حیات دل‌ها می‌شوند. در بعضی روایات از اهل بیت «روح» در آیه بالا به «روح القدس» تفسیر شده که مخصوص پیامبر و امامان معصوم است. منظور از «یوم التلاق» در جمله پایانی آیه، نیز روزی است که بندگان با پروردگارشان ملاقات می‌کنند و یکی از نام‌های روز قیامت است.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره غافر، چهلمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، شصتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره زمر و پیش از سوره فصلت نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۵۶ و ۵۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره غافر، دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.