آیه ۵ سوره غافر

آیه ۵ سوره غافر

مشخصات قرآنی
نام سوره	غافر
تعداد آیات سوره	۸۵
شماره آیه	۵
شماره جزء	۲۴
شماره حزب	۹۴
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۵ سوره غافر پنجمین آیه از چهلمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به سرنوشت اقوام گذشته اشاره شده است که در برابر خداوند طغیان کردند و به وسیله نزول عذاب الهی نابود گردیدند.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَالْأَحْزَابُ مِنْ بَعْدِهِمْ ۖ وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ ۖ وَجَادَلُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«پیش از اینان قوم نوح و دسته‌ها و گروه‌هایی که بعد از ایشان بوده‌اند تکذیب کرده‌اند و هر امّتی آهنگ پیامبر خود کرد تا او را بگیرد، و به ناحق حدال و نزاع ورزید تا به وسیلة باطل، حق را نابود کنند ولی من ایشان را گرفتار ساختم ،پس بنگر که کیفر من چگونه بود؟!»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«بدین‌سان پیش از آنان قوم نوح و پس از آنان گروههای مشرک نیز تکذیب [پیامبران الهی را] پیشه کردند، و هر امتی قصد پیامبرشان را کردند که او را فرو گیرند، و به دستاویز باطل مجادله کردند که حق را با آن ابطال کنند، آنگاه ایشان را فرو گرفتم، پس بنگر که عقوبت من چگونه بوده است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: آیه به سرنوشت برخی از اقوام گمراه و سرکش گذشته اشاره دارد و چنین می‌گوید: «پیش از آنها قوم نوح و اقوامی که بعد از آنها آمدند پیامبرشان را تکذیب کردند. هر امتی از آنان توطئه‌ای چیدند که پیامبرشان را بگیرند و آزار دهند و به زندان بیفکنند یا به قتل برسانند و برای محو و نابودی حق به سخنان باطل دست زدند و برای گمراه ساختن مردم اصرار ورزیدند. من آنها را گرفتم و سخت مجازات کردم، ببین عذاب الهی چگونه بود؟!» به گزارش مکارم، منظور از «احزاب» اقوام عاد، ثمود، قوم لوط و فرعونیان بودند که در آیات ۱۲ و ۱۳ سوره ص نیز به عنوان «احزاب» به آنها اشاره شده است. به گفته مکارم، ویرانه‌های شهرهای آنها و سرنوشت شوم آنان که در تاریخ ثبت شده، درس عبرتی است برای آیندگان و همچنین کفار و مشرکان مکه و سران ظالم عرب که بدانند آنها نیز سرانجامی بهتر از اینها نخواهند داشت.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره غافر، چهلمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، شصتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره زمر و پیش از سوره فصلت نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۵۶ و ۵۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره غافر، دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.