اسماء بنت عمیس

اسما بنت عمیس خثعمیه

از همسران علی بن ابی‌طالب و از بنی‌خثعم بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند. وی زن جعفر بن ابی‌طالب بود و همراه وی به حبشه هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه.ق در روز فتح خیبر، به مدینه بازگشتند. اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد ابوبکر درآمد و پس از مرگ ابوبکر، علی با او ازدواج کرد. گنجی شافعی فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند. با این وجود، منابع در اینکه یحیی و عون به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند. برخی منابع مدعی هستند عبدالله، محمد و عون، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام محمد را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های یحیی و محمداصغر بود. از اسماء در ماجاراهای زفاف فاطمه زهرا، مساله غصب فدک و قابلگی حسن و حسین یاد شده است. گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.

یاور فاطمه

اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد ، همواره برای فاطمه زهرا چون مادری مهربان بود ، به گونه ای که فاطمه وصیت هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او ، تابوتی ساخت تا هنگام تشییع جنازه ، بدنش پیدا نباشد.هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به علی کمک کرد.اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه )بود ، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت . حرکت سیاسی وی ، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر خلیفه وقت ،امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست .

وفات

بیشتر سیره نویسان وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده اند ، اما عمر رضا کحاله وفاتش را در زمان خلافت امام علی می داند.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اسماء بنت عمیس». دایره‌المعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
• گنجی شافعی، محمد بن یوسف (۱۴۰۴). کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب. تهران: دار احیاء التراث اهل البیت علیهم السلام.
• شهرستانی، علی (۱۴۳۱). التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی. قم: مرکز الابحاث العقائدیه.
• موسوی اصل، سیده طیبه (۱۳۹۹). بانوان محدث شیعه. ج. ۱. شرکت چاپ و نشر بین الملل. ص. ۸۲.