تولی و تبری
| از سلسله مقالات دربارهٔ: |
| اسلام |
|---|
 |
تولّی و تبرّی از فروع دین در اسلام و مذهب تشیع است و به معنای «دوستی و پیوستگی با دوستان خدا و بیزاری و گسستگی از دشمنان او» بهشمار میآید. این اصل از واجبات دینی است و در قرآن و حدیث به آن تأکید شده است.
معنای اصطلاحی
تولّی و تبرّی از فروع دهگانه دین اسلام محسوب میشود و ناظر به پیوستگی با اهل حق و گسستگی از اهل باطل است. بر اساس آیات قرآن، مؤمنان نباید با دشمنان خدا رابطه دوستی برقرار کنند: «ای کسانی که ایمان آوردهاید دشمن من و دشمن خودتان را دوستان خود نگیرید» (ممتحنه: ۱)؛ «مردان و زنان باایمان یار و یاور یکدیگرند» (توبه: ۷۱)؛ «ای کسانی که ایمان آوردهاید، یهود و نصاری را دوستان خود مگیرید؛ آنان دوستان یکدیگرند و هر که از شما با آنان دوستی کند، از آنان خواهد بود» (مائده: ۵۱).[۱]
در روایات اسلامی
در روایات نیز تولّی و تبرّی جایگاه برجستهای دارد. از جعفر صادق روایت شده است که دوستی با دوستان خدا، پیوستگی با آنان و بیزاری از دشمنانشان واجب است. او همچنین هشدار میدهد که همنشینی با بدگویان خاندان، ستایش دشمنان، پیوند با بریدگان از خاندان و دشمنی با دوستان، موجب کفر نسبت به خداوند است.[۲]
ابنعباس از محمد، پیامبر اسلام، روایت کرده است که هر کس میخواهد خداوند همه خیرها را برای او فراهم آورد باید پس از پیامبر، به علی بن ابیطالب بپیوندد، دوستانش را دوست بدارد و با دشمنانش دشمنی ورزد. محمد باقر نیز تأکید کرده است که بیتفاوتی نسبت به ستمها و مصائب وارد بر خاندان پیامبر به معنای شرکت در آن ظلمهاست.[۳]
محمد استوارترین دستگیره ایمان را دوستی و دشمنی در راه خدا دانسته است و تأکید میکند که دوستی و دشمنی باید بر پایه رضای الهی باشد تا ایمان حقیقی حاصل گردد. از علی بن موسی الرضا نیز روایت شده است که محبت به خاندان محمد حتی در صورت گناهکار بودن، و دوستی با دوستان آنان، توصیه شده است.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «تولّی و تبرّی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
