عبدالله بن مسعود

عبدالله بن مسعود از صحابیان محمد و از اهالی مکه بود که به قبیله هذیل تعلق داشت و هم‌پیمان بنی‌زهره محسوب می‌شد. او از نخستین کسانی بود که اسلام آورد و به دلیل تلاوت آشکار قرآن در مکه، مورد آزار و شکنجه قرار گرفت. وی پس از هجرت به حبشه و مدینه، در کنار محمد، پیامبر اسلام حضور داشت و به تلاوت قرآن شهرت یافت. عبدالله بن مسعود در اواخر عمر، از منتقدان عثمان بود و در وصیت خود خواست که عثمان بر جنازه‌اش نماز نخواند.

زندگی

عبدالله بن مسعود اهل مکه، از قبیله هذیل و هم‌پیمان بنی‌زهره بود. او به عنوان ششمین نفر اسلام آورد و نخستین کسی بود که در مکه قرآن را آشکارا تلاوت کرد؛ اقدامی که باعث شد توسط مشرکان قریش مورد ضرب و شتم قرار گیرد. وی پس از این فشارها به حبشه و سپس به مدینه هجرت کرد. عبدالله بن مسعود در غزوات محمد شرکت داشت، اما به دلیل قد کوتاه و اندام ظریف، اغلب به جای حضور در صف مقدم نبرد، به خدمتگزاری محمد می‌پرداخت. او شخصیتی حق‌جو داشت و همواره با ظلم مبارزه می‌کرد و از جمله معترضان به عملکرد عثمان بود. وی در میان مسلمانان به دلیل تسلط بر قرائت قرآن شناخته می‌شد.

هنگامی که عبدالله بن مسعود در بستر بیماری بود، عثمان به عیادت او رفت. عبدالله در پاسخ به پرسش عثمان درباره علت رنجش، از گناهان خود گفت و در برابر پیشنهاد عثمان مبنی بر آوردن طبیب، او را مسبب بیماری خود دانست. عثمان پیشنهاد پرداخت حقوق عقب‌افتاده او را داد، اما عبدالله آن را رد کرد و درباره تأمین مالی دخترانش گفت که به آن‌ها آموخته است هر شب سوره واقعه را بخوانند تا دچار فقر نشوند. در پایان، هنگامی که عثمان از او طلب آمرزش کرد، عبدالله گفت از خدا می‌خواهد حق او را از عثمان بازستاند؛ واکنشی که موجب ناراحتی عثمان شد.

درگذشت

در آستانه مرگ، عبدالله بن مسعود از حاضران پرسید چه کسی وصیتش را می‌پذیرد. عمار یاسر مسئولیت آن را بر عهده گرفت. عبدالله شرط کرد که عثمان بر پیکرش نماز نخواند. عمار این وصیت را اجرا کرد و عبدالله را شبانه به خاک سپرد. وقتی عثمان از این موضوع مطلع شد و عمار را توبیخ کرد، عمار پاسخ داد که به وصیت میت عمل کرده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عبدالله بن مسعود». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.