آیه ۶۰ سوره زمر

آیه ۶۰ سوره زمر

مشخصات قرآنی
نام سوره	زمر
تعداد آیات سوره	۷۵
شماره آیه	۶۰
شماره جزء	۲۴
شماره حزب	۹۳
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۶۰ سوره زمر شصتمین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به وضعیت صورت گناه‌کاران و مشرکان متکبر اشاره شده که در روز قیامت صورت‌های آنان سیاه است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ ۚ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْمُتَكَبِّرِينَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و ورز قیامت آنان‌را که بر خداوند دروغ بسته‌اند خواهی دید که چهره‌هایشان سیاه شده است آیا برای متکبران جایگاهی در دوزخ نیست؟»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و روز قیامت کسانی را که بر خداوند دروغ بسته‌اند، بینی که چهره‌هایشان سیاه [شده‌] است [به آنان گویند] آیا منزلگاه متکبران در جهنم نیست؟»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه از سیاه شدن صورت کسانی‌که آیات الهی را تکذیب کردند، در روز قیامت خبر می‌دهد و می‌گوید: «در روز قیامت کسانی را که دروغ بر خدا بستند می‌بینی که صورت‌هایشان سیاه است! آیا در جهنم جایگاهی براى مستکبران نیست؟!» به گزارش مکارم، مفهوم «کَذَبُوا عَلَی اللَّهِ‌» (دروغ بر خدا بستند) وسیع و گسترده است، ولی در مورد آیه بیشتر نظر روی نسبت دادن شریک به خدا و ادعای وجود فرزند برای او از فرشتگان یا عیسی مسیح و مانند آن است. همچنین واژه «مستکبر» هر چند به تمام کسانی که خود بزرگ‌بین هستند گفته می‌شود، ولى در اینجا بیشتر منظور کسانی است که در برابر دعوت انبیاء به آئین حق استكبار ورزیدند و از پذیرش دعوت آنها سر باز زدند. به گفته او، روسیاهی دروغ‌گویان در قیامت نشانه ذلت و خواری و رسوایی آنها است. در این رابطه روایاتی از اهل بیت نیز نقل شده است. در روایتی از جعفر صادق در تفسیر این آیه آمده است: «منظور کسی است که خود را امام پندارد در حالی که امام نباشد، گفتند: هر چند از نسل علی و اولاد فاطمه باشد؟ او گفت: هر چند از نسل علی و اولاد فاطمه باشد.» در روایت دیگر باز هم جعفر صادق گفته است: «هر کس حدیثی از ما نقل کند ما روزی از او سؤال خواهیم کرد: اگر راست گفته و از ما بوده، سخن حقی را به خدا و پیامبرش نسبت داده است و اگر بر ما دروغ بسته دروغ بر خدا و رسول بسته است. زيرا ما هنگامی که حدیثی می‌گوئیم؛ نمی‌گوئیم فلان و فلان گفته‌اند، بلکه می‌گوئیم خدا گفته، پیامبرش گفته است، سپس اين آیه را خواند: «وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ تَرَی الَّذِینَ کَذَبُوا عَلَی اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ ...»

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.