آیه ۵۶ سوره زمر
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | زمر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۷۵ | ||||
| شماره آیه | ۵۶ | ||||
| شماره جزء | ۲۴ | ||||
| شماره حزب | ۹۳ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۵۶ سوره زمر پنجاه و ششمین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در این آیه به نتیجه فرمان عفو الهی و دستور به توبه درباره گناهکاران اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ وَإِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«که (مبادا) کسی بگوید: وای بر من به خاطر کوتاهیای که در حق خدا کردیم و بیگمان از مسخرهکنندگان بودم»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«تا مبادا کسی بگوید واحسرتا در آنچه در کار خداوند فروگذار کردم، و به راستی که از ریشخندکنندگان [اسلام و قرآن] بودم»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن پس از دستور به توبه و اصلاح اعمال گذشته به گناهکاران در آیات قبلی، در این آیه چنین میگوید: «این دستورها به خاطر آن داده شد که مبادا کسی روز قیامت بگوید: افسوس بر من از کوتاهیهایی که در اطاعت فرمان خدا کردم! و آیات و رسولان او را به سخریه گرفتم!» به گفته مکارم، «یا حسرتا» در اصل «یا حسرتی» بوده (حسرت به یاء متکلم اضافه شده است) و حسرت به معنی اندوه و غم بر چیزهایی است که از دست رفته و پشیمانی بهبار آورده است. مفسران در باره «جنب الله» احتمالات متعددی را بیان کرده؛ از جمله آن را به فرمان خدا، اطاعت از او، قرب او و کتابهای آسمانی که از جانب او نازل شده، تفسیر کردهاند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۷: ۴۶۳.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۴۲۰.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۶۴.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۶۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۹: ۵۱۰-۵۱۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره زمر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۱۲.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
