|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
آیه ۶۹ سوره زمر
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | زمر | ||||
| تعداد آیات سوره | ۷۵ | ||||
| شماره آیه | ۶۹ | ||||
| شماره جزء | ۲۴ | ||||
| شماره حزب | ۹۳ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۶۹ سوره زمر شصت و نهمین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. آیه به صحنههایی از روز قیامت اشاره دارد و آنها را توصیف مینماید.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و زمین به نور پروردگارش روشن میگردد و کتاب گذاشته میشود و پیامبران و گواهان آودره میشوند و به حق بین آنان داوری میشود و به ایشان ستم نمیشود»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و سراسر عرصه محشر به نور پروردگارش درخشان گردد و نامه اعمال در میان نهند و پیامبران و گواهان را به میان آورند و بین مردم به حق داوری شود و بر آنان ستم نرود»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه و آیه بعدی، در هفت جمله صحنه محشر را به تصویر کشیده و آن را اینگونه وصف کرده است: «در آن روز زمین به نور پروردگارش روشن مىشود. در آن روز نامههای اعمال را پیش مینهند و به آن رسیدگی میکنند، پیامبران و گواهان را در آن روز حاضر میکنند. در میان آنها به حق قضاوت میشود و به آنها ستم نخواهد شد.» مکارم در تفسیر جمله نخست، سه تفسیر مهم را میآورد: ۱) منظور از نور ربّ، حق و عدالت است که خداوند تمام صفحه زمین را در آن روز با آن روشن میکند. ۲) این جمله اشاره به نوری است غیر از نور خورشید و ماه که خداوند مخصوص آن روز میآفریند. ۳) نظر مفسر المیزان بر این است که مراد از روشن شدن زمین به نور پروردگار که از خصوصیات روز قیامت است؛ همان انکشاف غطاء و کنار رفتن پردهها و حجابها و ظاهر شدن حقایق اشیاء و اعمال انسانها از خیر و شر و اطاعت و عصیان و حق و باطل میباشد. (با توجه به آیه ۲۲ سوره ق) مکارم هر سه تفسیر را در تضاد با یکدیگر نمیداند؛ اگرچه تفسیر اول و سوم را مناسبتر دانسته است. سپس در ادامه مینویسد: «بدون شک این آیه مربوط به قیامت است و اگر در برخی روایات اهل بیت به قیام مهدی تفسیر شده، نوعی تطبیق و تشبیه است و تأکید بر این مطلب که قیام مهدی در دنیا نمونهای از صحنه قیامت است.» در جملات دوم و سوم آیه، نیز سخن از باز شدن نامه اعمال و حاضر شدن پیامبران و شاهدان در صحنه محشر برای دادرسی و رسیدگی به اعمال انسانهاست که درباره اینکه این گواهان چه کسانی هستند؟ نظرات گوناگونی بیان شده است: برخی مفسران، آنها را نیکان و پاکان و انسانهای عادل از هر امتی میدانند که هم گواهی بر ادای رسالت پیامبران میدهند و هم بر اعمال انسانهای همزیست با آنها و در رأس آنها «امامان معصوم» قرار میگیرند. بعضی دیگر نیز آن را به فرشتگانی که گواه بر اعمال انسانها هستند، تفسیر کردهاند. (با توجه به آیه ۲۱ سوره ق) بعضی دیگر آن را به اعضای بدن، زمان و مکان اطاعت و معصیت که از گواهان روز قیامتند، تفسیر کردهاند. برخی نیز احتمال دادهاند که منظور شهیدان راه خدا هستند که از نظر مکارم، این مطلب بعید به نظر میرسد. چراکه اینجا سخن از گواهان روز قیامت است نه کشتهشدگان در راه حق. در مجموع بهنظر میرسد که شهداء معنای گستردهای دارد که هر کدام از مفسران به بخشی از آن اشاره کردهاند. در دو جمله آخر نیز بر قضاوت به حق در میان انسانها و عدم ستم به هیچکس تأکید شده است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۷: ۴۷۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۷: ۴۳۳.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۶۶.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۶۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۹: ۵۴۳-۵۴۷.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره زمر»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۱۲.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
