آیه ۲۳ سوره زمر

آیه ۲۳ سوره زمر

مشخصات قرآنی
نام سوره	زمر
تعداد آیات سوره	۷۵
شماره آیه	۲۳
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۲
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۲۳ سوره زمر بیست و سومین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. موضوع آیه دلایل نبوت و بیان اوصاف و امتیازات قرآن است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«خداوند بهترین سخن را نازل کرده است، کتابی که همگون و مکرّر است پوست‌های آنانکه از پروردگارشان می‌ترسند از (شنیدن) آن به لرزه می‌افتد، آنگاه پوست‌ها و دل‌هایشان با یاد خدا نرم می‌شود این هدایت الهی است و خداوند هرکه را بخواهد در پرتو آن راهیاب می‌سازد و هرکس را که خدا گمراه سازد راهنما و هدایتگری نخواهد داشت»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«خداوند بهترین سخن را در هیئت کتابی همگون و مکرر فرو فرستاد، که پوستهای کسانی که از پروردگارشان خشیت دارند از آن به لرزه در آید، سپس [آرامش یابند و] پوستهایشان و دلهایشان با یاد خدا نرم شود، این هدایت الهی است که به آن هر کس را که بخواهد به راه می‌آورد، و هر کس که خداوند بیراهش گذارده باشد، رهنمایی ندارد»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: در این آیه، قرآن با وصف «احسن الحدیث» توصیف شده و چنین آمده است: «خداوند بهترین حدیث و نیکوترین سخن را نازل کرده است. کتابی است که آیاتش هماهنگ و هم‌صدا و از نظر لطف و زیبایی و عمق بیان همانند یکدیگر است، مکرر است. از شنیدن آیات این قرآن لرزه بر اندام خاشعان از پروردگار می‌افتد؛ سپس پوست و قلب‌شان، برون و درون‌شان نرم و آماده پذیرش ذکر خدا می‌گردد و آرام و مطمئن می‌شود. در این کتاب مایه هدایت الهی است که هر کس را بخواهد به وسیله آن هدایت می‌کند و هر کس را خداوند گمراه سازد؛ هادی و راهنمایی برای او نخواهد بود.» به گفته مکارم، منظور از «متشابه» در اینجا سخنی است که قسمت‌های مختلف آن با یکدیگر هماهنگ می‌باشد و در آن تضاد و اختلافی وجود ندارد. در پایان آیه نیز به هدایت نیکوکاران و ضلالت گمراهان توسط خداوند اشاره شده که این هدایت و ضلالت براساس اعمال خود آنان رقم خورده است در حالیکه این مطلب هیچ منافاتی با اصل اختیار و آزادی اراده انسان‌ها ندارد.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.