آیه ۱۰ سوره احزاب

آیه ۱۰ سوره احزاب

مشخصات قرآنی
نام سوره	احزاب
تعداد آیات سوره	۷۳
شماره آیه	۱۰
شماره جزء	۲۱
شماره حزب	۸۴
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۰ سوره احزاب دهمین آیه از سی و سومین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن به‌شمار می‌آید. در این آیه وضعیت مردم مدینه به هنگام محاصره شدن توسط احزاب مختلف دشمن توصیف شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«آنگاه که از طرف بالا و پایین شما به‌سویتان آمدند و آنگاه که چشم‌ها خیره شدند و دل‌ها به حنجره‌ها رسیدند و گمان‌های گوناگونی نسبت به خداوند می‌بردید»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«آنگاه از فراز و فرودتان به سراغ شما [به هجوم‌] آمدند، و آنگاه که چشمها برگشت و جانها به گلوگاهها رسید، و در حق خداوند گمانهایی [ناروا] کردید»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در اینجا اوضاع مدینه و مردم آن شهر را به هنگام محاصره شهر توسط دشمنان اینگونه ترسیم کرده است: «به خاطر بیاورید زمانی را که آنها از طرف بالا و پائین [شهر] شما وارد شدند [و مدینه را محاصره کردند] و زمانی را که چشم‌ها از شدت وحشت خیره شده بود و جان‌ها به لب رسیده بود و گمان‌های گوناگون بدی به خدا می‌بردید!» به گزارش مکارم، جمله «زاغَتِ الْأَبْصارُ» با توجه به اینکه «زاغت» از ماده «زیغ» به‌معنی تمایل به یک سو می‌باشد؛ اشاره به حالتی است که انسان به هنگام ترس و وحشت شدید پیدا می‌کند که چشمان او به یک سمت منحرف و روی نقطه معینی ثابت و خیره می‌شود. جمله «بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ» نیز کنایه جالبی است شبیه آنچه در زبان فارسی که گفته می‌شود «جانش به لب رسید» و گرنه هرگز، قلب به معنی عضو مخصوص مرکز پخش خون از جای خود حرکت نمی‌کند و هیچ‌گاه به گلوگاه نمی‌رسد. همچنین جمله «و تَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا» اشاره به این است که در این حالت، گمان‌های ناجوری برای جمعی از مسلمانان پیدا شده بود، چرا که هنوز از نظر نیروی ایمان به مرحله کمال نرسیده بودند، اینها همان کسانی بودند که در آیه بعد می‌گوید: شدیداً متزلزل شدند.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره احزاب، سی و سومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نودمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره آل‌عمران و پیش از سوره ممتحنه نازل شد. این سوره را مدنی دانسته‌اند. در سوره احزاب، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.