سعد السعود
سعد السعود کتابی درباره علوم قرآنی نوشته سید ابن طاووس از دانشمندان شیعی قرن هفتم هجری که به زبان عربی تألیف شده است. موضوع این کتاب چگونگی جمعآوری قرآن، تفسیر برخی از آیات و مشکلات قرآن به نقل از تفاسیر مختلف میباشد. این اثر در اصل، فهرست کتابهای کتابخانه سید بن طاووس است که تنها بخش قرآن و تفاسیر آن در دست بوده و باقی آن از بین رفته است.[۱] عناوین دیگری نیز برای کتاب ذکر شده است: سعد السعود للنفوس منضود، کتاب علمی دینی فنی یتناول آیات الذکر الحکیم بتفسیر الدقیق.[۲]
مؤلف
سید رضیالدین علی بن موسی بن جعفر، مشهور به ابنطاووس و سید بن طاووس، از عالمان برجسته شیعه امامیه در سده هفتم هجری بود که در سال ۶۶۴ قمری درگذشت. او بیشتر به پارسایی، زهد و گرایش عرفانی شناخته میشد و با وجود مهارت در فقه، به دلیل پرهیز شدید از مسئولیتهای دینی، هرگز فتوا صادر نکرد. از آثار مشهور او میتوان به الامان عن اخطار الاسفار و الزمان، مهج الدعوات و منهج العبادات، جمال الاسبوع، الملهوف علی قتلی الطفوف، الفتن و الملاحم، فتح الابواب بین ذوی الالباب و رب الارباب (در موضوع استخاره) اشاره کرد.[۳]
شیوه تألیف
ابن طاووس از عالمان، محدثان و مورخان برجسته شیعی است که دارای کتابخانه بزرگی بوده و در طول دوران حیاتش به ارائه آگاهیهای کتابشناسانه مفیدی پرداخته که اکثرا درباره کتابهایی است که خود از آنها بهره برده است. وی بر کتابخانه خویش دو فهرست نوشته است. نخست کتاب «الابانة فی معرفة اسماء کتب الخزانة» که فهرستی اجمالی بر کتابخانهاش بوده و اکنون به دست ما نرسیده است. دیگری کتاب «سعد السعود» که در اصل به صورت یک طرح چند جلدی برای شناساندن محتوای کتابها برنامهریزی شده بوده، اما هیچگاه کامل نشده است. از محتوای این کتاب چنین بهدست میآید که مؤلف قصد داشته بر اساس فصول کتاب، فهرستی توصیفی بر کتابهای کتابخانه خود بنویسد که علاوه بر نام کتاب و نویسنده و نسخهشناسی، اطلاعات جامع کتابشناسی و اهمیت کتابها را آشکار و روشن نماید. موضوع اصلی این کتاب چگونگی جمعآوری قرآن،تفسیر برخی از آیات و مشکلات قرآن به نقل از تفاسیر مختلف است که سید بن طاووس در آن به جرح و تعدیل سخنان بزرگان در مورد آیات قرآن نیز پرداخته است. بنابه گفته علی یزدی نویسنده شیعی، کتاب «سعد السعود» به خاطر پراکندگی مباحث و موضوعات و تخصصی بودن کتاب، تنها برای مراجعه محققان و دانشپژوهان مفید و قابل استفاده است.[۴]
ویژگیهای کتاب
نسخه شناسی
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ابنطاووس». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- پژوهشگاه علوم و معارف اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (۱۳۷۶). «سعد السعود للنفوس المنضود». بینات (۱۴): ۱۶۶-۱۶۷.
- یزدی، علی (۱۳۸۲). «رضی الدین بن طاووس و کتاب سعد السعود». ماه دین (۷۰-۷۱): ۴۰-۴۱.
- ابنطاووس، علی بن موسی (۱۳۶۹). سعد السعود (به عربی). نجف: المطبعة الحیدریة.