جندب (بریر) بن جناده بن کعیب بن صعیر مشهور به ابوذر غفاری از صحابهمحمد و راویان حدیث بود که یکی از ارکان اربعه در نزد شیعیان شمرده میشود.[۱] او از بنی غفار از تیره بنیکنانه از عرب عدنانی و از ساکنان اطراف مکه بود. بر اساس گزارش طبقات الکبری و اسد الغابه پنجمین فردی است که مسلمان شد. درباره زندگی پیش از اسلام آوردنش اطلاعاتی در دست نیست. ابوذر در غزوههایی چون ذات الرقاع، بنیمصطلق و عمره القضاء همراه با پیامبر شرکت کرده است. بنابه نقلهای تاریخی، از کسانی مانند عبدالله بن مسعود، هلال مولی مغیره بن شعبه، سلمان و منذر بن عمرو به عنوان برادر ابوذر نام برده شده که پیامبر اسلام میانشان پیمان برادری برقرار کرده است.[۲]
پس از درگذشت پیامبر، از حامیان علی بن ابیطالب ماند و از شرکتکنندگان در تشییع جنازه فاطمه زهرا دختر پیامبر اسلام بود. او در زمان محمد و خلافت خلفای راشدین هیچگونه مسئولیت سیاسی را نپذیرفت و از آن دوری میکرد. اما نسبت به زمامداری عثمان و کاخسازی معاویه در شام اعتراضاتی داشت و مخالفتش را علنا اظهار کرد.[۳] سرانجام ابوذر غفاری، به جهت این مخالفتها، به ربذه تبعید شد و در کنار همسر یا تنها دخترش به سال ۳۲ هجری قمری درگذشت. مالکاشتر بر او نماز خواند و وی را در همانجا به خاک سپردند. برخی منابع، او را راوی حدیث سفینه دانستهاند.[۴]
