فی ظلال القرآن

فی ظلال القرآن اثر تفسیری سید بن قطب (معروف به سید قطب) نویسنده شافعی مصری در قرن چهاردهم هجری است که در ۶ جلد و به زبان عربی تألیف شده است. این تفسیر در دسته تفاسیر ادبی قرار دارد و هدف و انگیزه سید قطب از نگارش آن احیای نهضت اسلامی و پر کردن شکاف عمیق میان مسلمانان دوره معاصر و قرآن بوده است. بخش بزرگی از این کتاب در زندان نوشته شده و بخش‌هایی که پیش از زندان به نگارش درآمده بود؛ دوباره در زندان تجدید نظر شده است. این تفسیر در نوع خود بسیار جالب و ابتکاری به‌حساب می‌آید و جایگاه ویژه‌ای در بین جوامع مختلف اسلامی دارد. روش سید قطب در نوشتن تفسیر اینگونه است که ابتدا آیات مرتبط با هم را در یک مجموعه قرار داده و سپس به مشخص کردن هدف کلی سوره و هدف آیات مطرح شده پرداخته و اغلب تقسیم موضوعی آیات را در مدنظر داشته است. او همچنین از بیان اسرائیلیات و آوردن روایات جعلی و ضعیف و مسائلی که ارتباطی با فهم معانی آیات ندارند؛ پرهیز کرده و پرداختن به این امور را ظلم به قرآن می‌داند. روش تحلیلی و توصیفی این تفسیر، دعوت به بازگشت به قرآن، تقویت اندیشه اجتماعی دینی و تأکید مؤلف به ایجاد اصلاحات اجتماعی و معنوی در جامعه مسلمانان از نکات قابل توجه این تفسیر به‌شمار می‌آید. تفسیر فی ظلال القرآن نخستین بار در قاهره در سال ۱۹۵۲ م و توسط دار احیاء الکتب العربیة به چاپ رسید و در سال ۱۳۷۲ ق بر اساس چاپ اول و بدون هیچ تغییر و برای بار سوم (همراه با اصلاحات) در سال ۱۴۰۲ ق در بیروت و در انتشارات دارالشروق به تصحیح محمد قطب منتشر گردید.

پانویس

منابع

• معرفت، محمدهادی (۱۳۷۹). تفسیر و مفسران. قم: مؤسسه فرهنگی التمهید.
• ایازی، محمدعلی (۱۳۷۸). شناخت‌نامه تفاسیر. رشت: کتاب مبین.