آیه ۱۷۶ سوره اعراف

آیه ۱۷۶ سوره اعراف

مشخصات قرآنی
نام سوره	اعراف
تعداد آیات سوره	۲۰۶
شماره آیه	۱۷۶
شماره جزء	۹
شماره حزب	۳۵
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۷۶ سوره اعراف صد و هفتاد و ششمین آیه از هفتمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به توصیف و شرح حال بلعم باعورا با ذکر تشبیهاتی به طور تفصیلی پرداخته شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ ۚ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ۚ ذَٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا ۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و اگر ما می‌خواستیم مقام او را با آن (آیات) بالا می‌بردیم، ولی او به زمین گرائید و از هوی و هوس خود پیروی کرد از این رو سرگذشت او مانند سگ است، اگر بر او بتازی زبان از دهان بیرون می‌آورد، و اگر آن را رها کنی باز زبان از دهان بیرون می‌آورد آن مثل قومی است که آیات ما را تکذیب کردند پس داستان را برایشان بازگو کن تا بلکه بیندیشند»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و اگر می‌خواستیم قدر او را به خاطر آن [علمش به آیات‌] بلند می‌داشتیم، ولی او به دنیا [و پستی‌] گرایید و از هوای نفس خویش پیروی کرد، آری داستان او همچون داستان سگ است که اگر بر او حمله آوری، زبان از دهان بیرون می‌آورد و اگر هم او را [به حال خود] واگذاری باز زبان از دهان بیرون می‌آورد، این داستان دروغ‌انگاران آیات ماست، پس برایشان این پند و داستان را بخوان باشد که اندیشه کنند»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: آیه موردبحث، سرگذشت بلعم باعورا، عالم منحرف بنی اسرائیل در زمان موسی را چنین بیان کرده است: «و اگر می‌خواستیم [مقام] او را با این آیات [و علوم و دانش‌ها] بالا می‌بردیم [اما اجبار بر خلاف سنت ماست لذا او را به حال خود رها ساختیم)] ولی او به پستی گرائید و از هوای نفس خویش پیروی کرد. او همچون سگ [هار] است که اگر به او حمله کنی دهانش را باز و زبانش را برون خواهد کرد و اگر او را به حال خود واگذاری باز همین کار را می‌کند. [گویی آن چنان تشنه دنیا پرستی است که هرگز سیراب نمی‌شود.] این مثل جمعیتی است که آیات ما را تکذیب کردند این داستان‌ها را [برای آنها] بازگو کن شاید بیندیشند [و بیدار شوند.]» در لغت «اخلد» (از ماده اخلاد) به معنی سکونت دائمی در یک جا اختیار کردن است، بنا بر این" أَخْلَدَ إِلَی الْأَرْضِ‌" یعنی برای همیشه به زمین چسبید که در اینجا کنایه از جهان ماده و زرق و برق و لذات نامشروع زندگی مادی است. به گزارش مکارم در متن آیه این فرد به سگی تشبیه شده است که چه به او حمله کنی، چه او را به حال خودش واگذاری، همیشه زبان خود را بیرون آورده و بر اثر شدت هواپرستی و دنیادوستی با حالت عطش دائمی و پایان ناپذیر همواره به دنبال دنیاست و این حالت در او هیچ‌گاه از بین نمی‌رود.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره اعراف، هفتمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، سی و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره ص و پیش از سوره جن نازل شد. این سوره را مکی دانسته‌اند. در سوره اعراف، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. این سوره، بزرگ‌ترین سوره مکی است.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.