مسابقه سال اسلامیکال
همزمان با آغاز ماه رمضان، مسابقه سال اسلامیکال با هدف معرفی اسلامیکال و توسعه مقالات در زمینه اسلامی آغاز شده‌است. علاقه‌مندان به شرکت در این مسابقه می‌توانند تا پایان ماه رمضان ۱۴۴۷ قمری برای آن نام‌نویسی کنند. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد در اینجا وجود دارد

قرآن (ترجمه سلمان فارسی): تفاوت میان نسخه‌ها

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «'''قرآن ترجمه شده به فارسی''' از سوی سلمان فارسی را اولین قرآن به فارسی و اولین اقدام برای ترجمه قرآن گزارش کرده‌اند. با این وجود، بسیاری به این مطلب نقدهایی دارند و آن را خالی از افسانه و شاخ‌وبرگ‌های غیرواقعی نم...» ایجاد کرد)
 
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
بر اساس گزارش‌ها در منابع تاریخی، بعد از [[اسلام در ایران|ورود اسلام به سرزمین‌های فارس زبان]]، برخی از ایرانیان خطاب به سلمان فارسی نامه‌ای نوشته و گلایه کردند که [[زبان عربی]] سخت و غیرقابل استفاده برای آنهاست. از همین رو سلمان [[سوره حمد]] را در پاسخ به آنان به فارسی ترجمه کرد و برایشان ارسال نمود. گزارش‌های بعدی از ترجمه دیگر [[فهرست سوره‌های قرآن|سوره‌های قرآن]] نیز خبر می‌دهند.<ref>{{پک/بن|نخستین|ک=ایکنا|ف=نخستین ترجمه فارسی قرآن كریم متعلق به سلمان است}}</ref> گزارش‌های دیگر نیز حاکی از ان است که سلمان فارسی برای این کار از پیامبر اسلام اجازه گرفت و پس از آن برخی از ایرانیان نمازشان را به فارسی می‌خواندند.<ref>{{پک/بن|سلمان|ک=شبستان|ف=سلمان فارسی نخستین مترجم قرآن برای ایرانیان}}</ref>
بر اساس گزارش‌ها در منابع تاریخی، بعد از [[اسلام در ایران|ورود اسلام به سرزمین‌های فارس زبان]]، برخی از ایرانیان خطاب به سلمان فارسی نامه‌ای نوشته و گلایه کردند که [[زبان عربی]] سخت و غیرقابل استفاده برای آنهاست. از همین رو سلمان [[سوره حمد]] را در پاسخ به آنان به فارسی ترجمه کرد و برایشان ارسال نمود. گزارش‌های بعدی از ترجمه دیگر [[فهرست سوره‌های قرآن|سوره‌های قرآن]] نیز خبر می‌دهند.<ref>{{پک/بن|نخستین|ک=ایکنا|ف=نخستین ترجمه فارسی قرآن کریم متعلق به سلمان است}}</ref> گزارش‌های دیگر نیز حاکی از ان است که سلمان فارسی برای این کار از پیامبر اسلام اجازه گرفت و پس از آن برخی از ایرانیان نمازشان را به فارسی می‌خواندند.<ref>{{پک/بن|سلمان|ک=شبستان|ف=سلمان فارسی نخستین مترجم قرآن برای ایرانیان}}</ref>


== کیفیت ترجمه ==
== کیفیت ترجمه ==
خط ۱۲: خط ۱۲:
ماجرای ترجمه قرآن از سوی سلمان فارسی، در کتاب‌های روایی اسلامی گزارش شده است. [[شمس‌الائمه سرخسی]]، از راویان و فقیهان [[حنفی|حنفی مذهب]]، این مطلب را در کتاب ''[[المبسوط (سرخسی)|المبسوط]]'' خود آورده است؛ همچنین [[شاهفور اسفراینی]] نیز در ''[[تاج التراجم]]'' آن را نقل می‌کند.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=مهر|ف=چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟}}</ref>
ماجرای ترجمه قرآن از سوی سلمان فارسی، در کتاب‌های روایی اسلامی گزارش شده است. [[شمس‌الائمه سرخسی]]، از راویان و فقیهان [[حنفی|حنفی مذهب]]، این مطلب را در کتاب ''[[المبسوط (سرخسی)|المبسوط]]'' خود آورده است؛ همچنین [[شاهفور اسفراینی]] نیز در ''[[تاج التراجم]]'' آن را نقل می‌کند.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=مهر|ف=چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟}}</ref>


در اینکه این اقدام از سوی سلمان صورت گرفته یا نه و اینکه آیا مورد تایید پیامبر اسلام قرار گرفته و یا اینکه او در این خصوص سکوت کرده است، اختلاف نظر در میان منابع تفسیری و روایی دیده می‌شود. برخی از مفسران و راویان حدیث، ترجمه فارسی قرآن را به طور کلی عملی خلاف شریعت تلقی کرده‌اند و از این رو بر سلمان فارسی طعنه وارد می‌کنند. در مقابل نیز گروهی این ترجمه را بر فضل سلمان فارسی گواهی گرفته‌اند و در این خصوص روایاتی نیز گزارش می‌کنند.<ref>{{پک/بن|سوره|ک=موسسه پژوهشی میراث مکتوب|ف=سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسي برگرداندند}}</ref>
در اینکه این اقدام از سوی سلمان صورت گرفته یا نه و اینکه آیا مورد تأیید پیامبر اسلام قرار گرفته یا اینکه او در این خصوص سکوت کرده است، اختلاف نظر در میان منابع تفسیری و روایی دیده می‌شود. برخی از مفسران و راویان حدیث، ترجمه فارسی قرآن را به‌طور کلی عملی خلاف شریعت تلقی کرده‌اند و از این رو بر سلمان فارسی طعنه وارد می‌کنند. در مقابل نیز گروهی این ترجمه را بر فضل سلمان فارسی گواهی گرفته‌اند و در این خصوص روایاتی نیز گزارش می‌کنند.<ref>{{پک/بن|سوره|ک=موسسه پژوهشی میراث مکتوب|ف=سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسی برگرداندند}}</ref>


این روایت در میان فقهای [[شیعه]] نیز محل تردید قرار گرفته است که آیا می‌توان با استناد به آن، [[نماز]] را به فارسی خواند یا قرائت عربی، یکی از شروط آن است. در این میان، فقهای حنفی به فارسی خواندن سوره حمد قائل شده‌اند که شاید با دعا دانستن آن سوره در اعتقاداتشان همسو باشد.<ref>{{پک/بن|سوره|ک=موسسه پژوهشی میراث مکتوب|ف=سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسي برگرداندند}}</ref> به گفته پژوهشگران، استناد به این اقدام سلمان فارسی و گزارش در منابع فقهی و روایی، گواهی بر این مطلب است که فقیهان مسلمان به دنبال تاییدی شرعی بر ترجمه قرآن بودند. همین موضوع، گمانه‌ها برای شاخ و برگ دادن بیشتر به ماجرای ترجمه قرآن از سوی سلمان را بیشتر کرده است.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=مهر|ف=چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟}}</ref>
این روایت در میان فقهای [[شیعه]] نیز محل تردید قرار گرفته است که آیا می‌توان با استناد به آن، [[نماز]] را به فارسی خواند یا قرائت عربی، یکی از شروط آن است. در این میان، فقهای حنفی به فارسی خواندن سوره حمد قائل شده‌اند که شاید با دعا دانستن آن سوره در اعتقاداتشان همسو باشد.<ref>{{پک/بن|سوره|ک=موسسه پژوهشی میراث مکتوب|ف=سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسی برگرداندند}}</ref> به گفته پژوهشگران، استناد به این اقدام سلمان فارسی و گزارش در منابع فقهی و روایی، گواهی بر این مطلب است که فقیهان مسلمان به دنبال تأییدی شرعی بر ترجمه قرآن بودند. همین موضوع، گمانه‌ها برای شاخ و برگ دادن بیشتر به ماجرای ترجمه قرآن از سوی سلمان را بیشتر کرده است.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=مهر|ف=چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
=== ارجاعات ===
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}


=== منابع ===
=== منابع ===
* {{یادکرد وب|عنوان=نخستین ترجمه فارسی قرآن کریم متعلق به سلمان است|نشانی=https://fars.iqna.ir/fa/news/3847719/نخستین-ترجمه-فارسی-قرآن-كریم-متعلق-به-سلمان-است|تاریخ=۱۴ مهر ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|نخستین}}|نویسنده=خبرگزاری ایکنا|کد زبان=|وبگاه=fars.iqna.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سلمان فارسی نخستین مترجم قرآن برای ایرانیان / اولین آیه چه بود؟|نشانی=https://www.shabestan.news/news/734630/سلمان-فارسی-نخستین-مترجم-قرآن-برای-ایرانیان-اولین-آیه-چه-بود|تاریخ=۲۸ مهر ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|سلمان}}|نویسنده=خبرگزاری شبستان|کد زبان=|وبگاه=shabestan.news}}
* {{یادکرد وب|عنوان=چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6405045/چه-کسی-اولین-بار-قرآن-را-به-فارسی-ترجمه-کرد|تاریخ=۲۳ اسفند ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر}}|نویسنده=خبرگزاری مهر|کد زبان=|وبگاه=mehrnews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسی برگرداندند|نشانی=https://mirasmaktoob.com/سوره-حمد-را،-اول-سلمان-بزرگ-به-فارسي-برگ/|تاریخ=۸ خرداد ۱۳۸۷|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|سوره}}|نویسنده=موسسه پژوهشی میراث مکتوب|کد زبان=|وبگاه=mirasmaktoob.com}}
{{قرآن}}


* {{یادکرد وب|عنوان=نخستین ترجمه فارسی قرآن كریم متعلق به سلمان است|نشانی=https://fars.iqna.ir/fa/news/3847719/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%83%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|تاریخ=۱۴ مهر ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|نخستین}}|نویسنده=خبرگزاری ایکنا|کد زبان=|وبگاه=fars.iqna.ir}}
[[رده:ترجمه قرآن به زبان فارسی]]
* {{یادکرد وب|عنوان=سلمان فارسی نخستین مترجم قرآن برای ایرانیان / اولین آیه چه بود؟|نشانی=https://www.shabestan.news/news/734630/%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF|تاریخ=۲۸ مهر ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|سلمان}}|نویسنده=خبرگزاری شبستان|کد زبان=|وبگاه=shabestan.news}}
[[رده:ترجمه‌های قرآن]]
* {{یادکرد وب|عنوان=چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6405045/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF|تاریخ=۲۳ اسفند ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر}}|نویسنده=خبرگزاری مهر|کد زبان=|وبگاه=mehrnews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسي برگرداندند|نشانی=https://mirasmaktoob.com/%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%DA%AF/|تاریخ=۸ خرداد ۱۳۸۷|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۴۰۴|شناسه={{شناسه یادکرد|سوره}}|نویسنده=موسسه پژوهشی میراث مکتوب|کد زبان=|وبگاه=mirasmaktoob.com}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۸

قرآن ترجمه شده به فارسی از سوی سلمان فارسی را اولین قرآن به فارسی و اولین اقدام برای ترجمه قرآن گزارش کرده‌اند. با این وجود، بسیاری به این مطلب نقدهایی دارند و آن را خالی از افسانه و شاخ‌وبرگ‌های غیرواقعی نمی‌دانند.

تاریخچه

بر اساس گزارش‌ها در منابع تاریخی، بعد از ورود اسلام به سرزمین‌های فارس زبان، برخی از ایرانیان خطاب به سلمان فارسی نامه‌ای نوشته و گلایه کردند که زبان عربی سخت و غیرقابل استفاده برای آنهاست. از همین رو سلمان سوره حمد را در پاسخ به آنان به فارسی ترجمه کرد و برایشان ارسال نمود. گزارش‌های بعدی از ترجمه دیگر سوره‌های قرآن نیز خبر می‌دهند.[۱] گزارش‌های دیگر نیز حاکی از ان است که سلمان فارسی برای این کار از پیامبر اسلام اجازه گرفت و پس از آن برخی از ایرانیان نمازشان را به فارسی می‌خواندند.[۲]

کیفیت ترجمه

در روند ترجمه سلمان فارسی، گزارش‌هایی وجود دارد. گفته شده است که سلمان «بسم‌الله الرحمن الرحیم» را به «بنام یزدان بخشاینده» ترجمه کرده است.[۳]

آنچه در منابع تاریخی از تفسیر سلمان گزارش شده است، بیش از سوره حمد و برخی آیات دیگر نیست و اولین ترجمه فارسی کامل از قرآن به قرن چهارم هجری منسوب است.[۴]

در نگاه اندیشمندان

ماجرای ترجمه قرآن از سوی سلمان فارسی، در کتاب‌های روایی اسلامی گزارش شده است. شمس‌الائمه سرخسی، از راویان و فقیهان حنفی مذهب، این مطلب را در کتاب المبسوط خود آورده است؛ همچنین شاهفور اسفراینی نیز در تاج التراجم آن را نقل می‌کند.[۵]

در اینکه این اقدام از سوی سلمان صورت گرفته یا نه و اینکه آیا مورد تأیید پیامبر اسلام قرار گرفته یا اینکه او در این خصوص سکوت کرده است، اختلاف نظر در میان منابع تفسیری و روایی دیده می‌شود. برخی از مفسران و راویان حدیث، ترجمه فارسی قرآن را به‌طور کلی عملی خلاف شریعت تلقی کرده‌اند و از این رو بر سلمان فارسی طعنه وارد می‌کنند. در مقابل نیز گروهی این ترجمه را بر فضل سلمان فارسی گواهی گرفته‌اند و در این خصوص روایاتی نیز گزارش می‌کنند.[۶]

این روایت در میان فقهای شیعه نیز محل تردید قرار گرفته است که آیا می‌توان با استناد به آن، نماز را به فارسی خواند یا قرائت عربی، یکی از شروط آن است. در این میان، فقهای حنفی به فارسی خواندن سوره حمد قائل شده‌اند که شاید با دعا دانستن آن سوره در اعتقاداتشان همسو باشد.[۷] به گفته پژوهشگران، استناد به این اقدام سلمان فارسی و گزارش در منابع فقهی و روایی، گواهی بر این مطلب است که فقیهان مسلمان به دنبال تأییدی شرعی بر ترجمه قرآن بودند. همین موضوع، گمانه‌ها برای شاخ و برگ دادن بیشتر به ماجرای ترجمه قرآن از سوی سلمان را بیشتر کرده است.[۸]

پانویس

ارجاعات

منابع

  • خبرگزاری ایکنا (۱۴ مهر ۱۳۹۸). «نخستین ترجمه فارسی قرآن کریم متعلق به سلمان است». fars.iqna.ir. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۴.
  • خبرگزاری شبستان (۲۸ مهر ۱۳۹۷). «سلمان فارسی نخستین مترجم قرآن برای ایرانیان / اولین آیه چه بود؟». shabestan.news. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۴.
  • خبرگزاری مهر (۲۳ اسفند ۱۴۰۳). «چه کسی اولین بار قرآن را به فارسی ترجمه کرد؟». mehrnews.com. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۴.
  • موسسه پژوهشی میراث مکتوب (۸ خرداد ۱۳۸۷). «سوره حمد را، اول سلمان بزرگ به فارسی برگرداندند». mirasmaktoob.com. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۴.