سوره انعام

سورهٔ قرآن

انعام
دسته‌بندی	مکی
اطلاعات آماری
شمارهٔ نزول	۵۵
جزء	۷ و ۸
شمار آیه‌ها	۱۶۵
شمار واژه‌ها	۳۲۵۰ یا ۳۸۵۰
شمار حرف‌ها	۱۲۲۴۰ یا ۱۲۲۵۴
متن سوره
ترجمهٔ فارسی
مائده مائده	اعراف اعراف

سوره انعام ششمین سوره قرآن در ترتیب مصحف کنونی و پنجاه و پنجمین سوره از نظر ترتیب نزول مشهور است که پیش از سوره صافات و پس از سوره حجر نازل شده است. تعداد آیات این سوره در نزد کوفیان ۱۶۵، بصریان و شامیان ۱۶۶ و حجازیان ۱۶۷ آیه است و ۳۸۵۰ یا ۳۲۵۰ کلمه و ۱۲۲۵۴ یا ۱۲۲۴۰ حرف دارد. بنابه گزارش تمامی منابع اسلامی از سوره‌های مکی قرآن است که یکجا و یک بار در مکه نازل شده است. «انعام» تنها نامی است که برای این سوره گفته شده و از همان عصر نزول قرآن به این نام مشهور بوده است. در علت نام‌گذاری سوره گفته شده که از مجموع ۳۲ بار کاربرد کلمه «انعام» در سوره‌های قرآن، ۶ بار آن در این سوره آمده است. از ویژگی‌های این سوره بیان احکام فقهی در مورد استفاده از چهارپایان است که شامل حرمت خوردن گوشت میته و خون، حرمت گوشت ذبح شده بدون ذکر نام خداوند و حکم اضطرار می‌شود. از دیگر مباحث مطرح شده در این سوره، توحید و صفات خدا، وحی و نبوت، معاد و بیان ثواب و عقاب اعمال، داستان ابراهیم و مناظرات او با کافران است.

نام

«انعام» تنها نامی است که برای این سوره گفته شده و از همان عصر نزول قرآن به این نام مشهور بوده است. در علت نام‌گذاری سوره گفته شده که از مجموع ۳۲ بار کاربرد کلمه «انعام» در سوره‌های قرآن، ۶ بار آن در این سوره آمده است.

ساختار و محتوا

سوره انعام ششمین سوره قرآن در ترتیب مصحف کنونی و پنجاه و پنجمین سوره از نظر ترتیب نزول است که پیش از سوره صافات و پس از سوره حجر نازل شده است. از سوره‌های جمعی النزول، مشیّعة النزول و سبع طوال محسوب می‌شود که چهارده آیه ناسخ و منسوخ دارد. سوره‌ای مکی است که در یک نوبت و در یکجا بر پیامبر اسلام نازل شده است. اما به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، به عقیده بعضی از مفسران، محل نزول نه آیه از این سوره در مدینه بوده است. سوره انعام طولانی‌ترین سوره از مجموعه پنج سوره‌ای است که با الحمدللّه (حامدات) آغاز می‌شود و حجم آن برابر با مجموع چهار سوره دیگر است. به گزارش دایرة المعارف بزرگ اسلامی، سوره انعام، اعلامیه جامع از شریعت اسلام است و این سوره مانند یک خطبه طولانی و مهم دو بخش مقدمه و خاتمه دارد. در مقدمه سوره، به‌طور اختصار، همه اسلام در برابر تمام کفر معرفی می‌گردد و در خاتمه آن، پیامبر اسلام از جانب خداوند مأمور می‌شود که دین اسلام را که همان دین حنیف ابراهیم است؛ به عنوان تنها دین خدا و برنامه زندگی انسان معرفی کند و خود را «اول المسلمین» بخواند. گفتگوهای این سوره بر پایه مباحث اصول عقاید یعنی توحید، نبوت و معاد شکل گرفته و به اعتقاد برخی مفسران، اصول دین و به ویژه توحید محور اصلی کلام و سخن در سوره انعام است. از دیگر ویژگی‌های مهم این سوره بیان احکام فقهی در مورد استفاده از چهارپایان (انعام) است که شامل حرمت خوردن گوشت میته و خون، حرمت گوشت ذبح شده بدون ذکر نام خداوند و حکم اضطرار می‌شود. از دیگر مباحث مطرح شده در این سوره، وحی، صفات خدا، بیان ثواب و عقاب اعمال، داستان ابراهیم و مناظرات او با کافران است.

پانویس

منابع

• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۹۰). «سوره انعام». فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• لسانی فشارکی، محمدعلی (۱۳۸۸). «انعام». دانشنامه بزرگ اسلامی. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.