آیه ۳ سوره توبه

آیه ۳ سوره توبه

مشخصات قرآنی
نام سوره	توبه
تعداد آیات سوره	۱۲۹
شماره آیه	۳
شماره جزء	۱۰
شماره حزب	۳۸
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۳ سوره توبه سومین آیه از نهمین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن به‌شمار می‌آید. در این آیه تاریخ اعلام برائت خدا و پیامبرش از مشرکان که در آیه نخست آمد، اشاره شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَأَذَانٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ۙ وَرَسُولُهُ ۚ فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۖ وَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ ۗ وَبَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُوا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و این اعلامی از سوی خدا و پیامبرش به مردم در روز حج اکبر است، که خداوند و پیامبرش از مشرکان بیزار هستند، پس اگر توبه کنید آن برایتان بهتر است، و اگر روی بگردانید، بدانید که شما نمی‌توانید خدای را ناتوان کنید و از دست او فرار کنید و کافران را به عذاب دردناکی مژده بده»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و این اعلامی از سوی خداوند و پیامبر اوست به مردم در روز حج‌اکبر که [بدانند] خداوند و پیامبر او از مشرکان بری و بیزار است، پس اگر [از کفر] توبه کنید، برایتان بهتر است و اگر رویگردان شوید بدانید که از خداوند گزیر و گریزی ندارید، و کافران را از عذابی دردناک خبر ده‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: آیه موردبحث زمان اعلام برائت خدا و پیامبرش از مشرکان را روز «حج اکبر» و برای همه مردم در شهر مکه بیان کرده است. سپس از مشرکان خواسته است که به سوی خدا بازگردند و در صورتیکه همچنان روی‌گردان باشند؛ بدانند نمی‌توانند خدا را عاجز و ناتوان سازند و از حوزه حکومت او نیز قادر نیستند خارج شوند. در پایان آیه نیز به کافران بشارت به عذابی دردناک می‌دهد. به گزارش مکارم، مفسران درباره «روز حج اکبر» نظرات مختلفی دارند. اما بر اساس روایاتی که در منابع اهل سنت و شیعه موجود است، منظور از حج اکبر، «عید قربان» (دهم ذی‌الحجه) عنوان شده است. برخی نیز منظور از آن را مراسم حج دانسته‌اند؛ در برابر مراسم عمره که به «حج اصغر» معروف است و دلیل اینکه به آن «اکبر» گفته شده به این جهت است که در آن سال همه گروه‌های مردم (اعم از مسلمانان و بت پرستان)‌ در مراسم حج حضور داشتند و در سال‌های بعد این کار به طور کلی قطع شد و تنها اختصاص به مسلمانان یافت.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره توبه، نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، صد و سیزدهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره مائده و پیش از سوره نصر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه آخر سوره را مکی، و الباقی را مدنی دانسته‌اند. در سوره توبه، هشت تا یازده آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.