آیه ۶۱ سوره یونس

آیه ۶۱ سوره یونس

مشخصات قرآنی
نام سوره	یونس
تعداد آیات سوره	۱۰۹
شماره آیه	۶۱
شماره جزء	۱۱
شماره حزب	۴۳
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۶۱ سوره یونس شصت و یکمین آیه از دهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. موضوع آیه علم گسترده الهی و نظارت خداوند بر اعمال همه انسان‌هاست.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَمَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ ۚ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقَالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَلَا أَصْغَرَ مِنْ ذَٰلِكَ وَلَا أَكْبَرَ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و تو در هيچ حالتي قرار نمي‌گيري و چيزي از قرآن نمي‌خواني، و هيچ کاري را نمي‌کنيد مگر اينکه بر شما گواهيم آنگاه که شما بدان مبادرت مي‌ورزيد، و به آن مشغول مي‌شويد و به اندازۀ ذره‌اي در زمين و آسمان از پروردگارت پوشيده نمي‌ماند، و نه کوچکتر از آن و نه بزرگتر از آن مگر اينکه در کتابي روشن نوشته شده است»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و تو در هیچ کاری نیستی و هیچ بخشی از قرآن را از سوی او نمی‌خوانی و شما نیز هیچ عملی نمی‌کنید مگر آنکه آنگاه که به آن می‌پردازید ما بر شما گواهیم، و هم سنگ ذره‌ای نه در زمین و نه در آسمان از پروردگارت پنهان نیست و کوچکتر و بزرگتر از این چیزی نیست مگر آنکه در کتابی مبین [لوح محفوظ] ثبت است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه بر علم گسترده الهی تأکید دارد و در این باره می‌گوید: «در هیچ حال (و اندیشه‌ای) نیستی و هیچ قسمتی از قرآن را تلاوت نمی‌کنی و هیچ عملی را انجام نمی‌دهید؛ مگر اینکه ما ناظر بر شما هستیم در آن هنگام که وارد آن می‌شوید و هیچ چیز در زمین و آسمان از پروردگار تو مخفی نمی‌ماند، به اندازه سنگینی ذره‌ای و نه کوچک‌تر از آن و نه بزرگ‌تر از آن، مگر اینکه (همه آنها) در کتاب آشکار (و لوح محفوظ علم خداوند) ثبت است.» به گفته مکارم، «یعزب» (از ماده عزوب) در اصل به معنی دوری و جدایی از خانه و خانواده برای یافتن مرتع از جهت گوسفندان و چهار پایان است و سپس به معنی غیبت و پنهانی به‌طور مطلق استعمال شده است. «ذره» به معنی جسم بسیار کوچک است و «کتاب مبین» نیز اشاره به علم وسیع پروردگار است که گاهی از آن تعبیر به «لوح محفوظ» می‌شود.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره یونس، دهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و یکمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره اسراء و پیش از سوره هود نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۴۰ و ۹۴ تا ۹۶) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره یونس، پنج تا هشت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.