آیه ۱۲۲ سوره توبه
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | توبه | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۲۹ | ||||
| شماره آیه | ۱۲۲ | ||||
| شماره جزء | ۱۱ | ||||
| شماره حزب | ۴۲ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۲۲ سوره توبه صد و بیست و دومین آیه از نهمین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. در این آیه به مسئله تبلیغ و تفقه در دین و جهاد و مبارزه با جهل اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً ۚ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و مؤمنان را نسزد که همه (برای جنگ با دشمنان) بیرون بروند، پس چرا از هر قوم و قبیلهای از آنان گروهی بیرون نمیروند تا (=کسانی که بیرون نرفتند) در دین آگاهی پیدا کنند و قومشان را (=مجاهدین) ـ چرا بهسوی قومشان باز آیند ـ با اندوختهی خود بیم دهند تا (با امتثال اوامر خدا و اجتناب از نواهیاش از عذاب او) دوری کنند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و سزاوار نیست که مؤمنان همگی رهسپار [جهاد] شوند، اما چرا از هر فرقهای از آنان گروهی رهسپار نشوند که دین پژوهی کنند و چون به نزد قومشان باز گشتند ایشان را هشدار دهند تا پروا پیشه کنند؟»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: این آیه به مسئله تفقه در دین و امر خداوند به مؤمنان در این زمینه اشاره دارد. در متن آیه چنین آمده است: «شایسته نیست، مؤمنان همگی (به سوی میدان جهاد) کوچ کنند، چرا از هر گروهی، طایفهای از آنان کوچ نمیکند (و طایفهای بماند) تا در دین (و معارف و احکام اسلام) آگاهی پیدا کنند و به هنگام بازگشت به سوی قوم خود آنها را انذار نمایند تا (از مخالفت فرمان پروردگار) بترسند و خودداری کنند.» به گزارش مکارم، سه شأن نزول درباره این آیه در تفاسیر مجمع البیان و تبیان آورده شده است که بر اساس این شأن نزولها، معلوم میشود که لازم است در جامعه اسلامی مسلمانان به دو گروه تقسیم شوند: گروهی به جهاد بروند و گروهی در مدینه (شهر) بمانند تا معارف و احکام الهی را بیاموزند و هنگامیکه مجاهدان از میدان جهاد برگشتند، به آنان احکام و حدود الهی را آموزش دهند و آنها را از مخالفت با امر خداوند انذار تا به این وسیله مردم از مخالفت با اوامر خداوند پرهیز کنند و وظایف خود را انجام دهند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره توبه، نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، صد و سیزدهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره مائده و پیش از سوره نصر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه آخر سوره را مکی، و الباقی را مدنی دانستهاند. در سوره توبه، هشت تا یازده آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۶: ۱۲۶.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۹: ۵۳۴.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۰۶.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۰۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۸: ۱۸۹-۱۹۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره توبه»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۸۴۰.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.