آیه ۱۶ سوره توبه

آیه ۱۶ سوره توبه

مشخصات قرآنی
نام سوره	توبه
تعداد آیات سوره	۱۲۹
شماره آیه	۱۶
شماره جزء	۱۰
شماره حزب	۳۸
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۶ سوره توبه شانزدهمین آیه از نهمین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به مسئله مهم جهاد و ارزش آن اشاره شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَا رَسُولِهِ وَلَا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً ۚ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«آیا پنداشته‌اید که رها می‌شوید، حال آنکه خداوند کسانی از شما را که جهاد کرده‌اند، و به غیر از خدا و پیامبر و مؤمنان، دوست نزدیک و محرم اسراری برای خود نگرفته‌اند، معلوم نداشته است؟ و خداوند به آنچه می‌کنید آگاه است»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«آیا گمان برده‌اید که به امان خود رها می‌شوید و خداوند کسانی را از شما که جهاد می‌کنند و به جای خداوند و پیامبر او و مؤمنان، دوست همرازی نگرفته‌اند، معلوم نمی‌دارد؟ و خداوند به کار و کردار شما آگاه است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: آیه موردبحث به این نکته اشاره دارد که ادعای ایمان کافی نیست، بلکه برای اثبات آن و ثبات آن خداوند، مسلمانان و مؤمنان را می‌آزماید و در این میان به اهمیت مسئله جهاد از دیدگاه خداوند اشاره شده است. همچنین آیه مسلمانان را از دوست گرفتن افرادی که در خط خدا و رسولش نیستند، نهی می‌کند و سپس خداوند را آگاه به اعمال و کردار انسان‌ها معرفی می‌کند. به گفته مکارم، «ولیجة» (از ماده ولوج) به معنی «دخول» است و به کسی گفته می‌شود که محرم اسرار و گرداننده کارهای انسان می‌باشد و معنی آن تقریبا با معنی «بطانة» یکسان است. به گزارش مکارم، مضمون ابتدای آیه با آیه دوم سوره عنکبوت مشابهت دارد.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره توبه، نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، صد و سیزدهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره مائده و پیش از سوره نصر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه آخر سوره را مکی، و الباقی را مدنی دانسته‌اند. در سوره توبه، هشت تا یازده آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.