آیه ۶۰ سوره توبه
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | توبه | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۲۹ | ||||
| شماره آیه | ۶۰ | ||||
| شماره جزء | ۱۰ | ||||
| شماره حزب | ۴۰ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۶۰ سوره توبه شصتمین آیه از نهمین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. این آیه موارد مصرف صدقات (زکات) را برشمرده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«زکات فقط برای مستمندان، بینوایان، کارگزارانِ جمع آوری زکات، کسانی که از آنان دلجویی میشود، آزادی بردگان، بدهکاران، و در راه ماندگان است این یک فریضه الهی است و خداوند دانا و حکیم است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«زکات فقط برای تهیدستان و بینوایان و کارگزاران آن و دلجویی شدگان و بردگان[ی که میخواهند بازخرید شوند] و وامداران و هزینه در راه خدا و در راه ماندگان است که فریضه الهی است و خداوند دانای فرزانه است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: این آیه موارد هشتگانه مصرف زکات را بیان کرده است. براساس متن آیه، «زکات» تنها به این گروهها و موارد تعلق میگیرد: «فقراء، مساکین، عاملان زکات، «مؤلفة قلوبهم» و برای آزاد کردن بردگان، ادای دین بدهکاران و هزینه در راه خدا و در راه ماندگان.» سپس نویسنده تفسیر نمونه، در تعریف مصادیق مواردی که زکات به آنها تعلق میگیرد؛ چنین آورده است: «مؤلفة قلوبهم» کسانی هستند که انگیزه معنوی نیرومندی برای پیشبرد اهداف اسلامی ندارند و با تشویق مالی میتوان تألیف قلب و جلب محبت آنان نمود. «ادای دین بدهکاران» آنهایی هستند که بدون جرم و تقصیر زیر بار بدهکاری مانده و از ادای آن عاجز شدهاند. «فی سبیل الله» منظور از آن تمام راههایی است که به گسترش و تقویت آیین الهی منتهی شود؛ اعم از مسئله جهاد و تبلیغ و مانند آن. «ابن السبیل» مسافرانی هستند که بر اثر علتی در راه مانده و زاد و توشه و مرکب کافی برای رسیدن به مقصد ندارند؛ هر چند افراد فقیر و بیبضاعتی نیستند، ولی بر اثردزدزدگی یا بیماری یا گم کردن اموال خود یا علل دیگر، به چنین وضعی افتادهاند. در پایان آیه نیز بر واجب بودن پرداخت زکات تأکید شده است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره توبه، نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، صد و سیزدهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره مائده و پیش از سوره نصر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه آخر سوره را مکی، و الباقی را مدنی دانستهاند. در سوره توبه، هشت تا یازده آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۶: ۷۷.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۹: ۴۰۵.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۱۹۶.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۱۹۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۸: ۳-۶.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره توبه»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۸۴۰.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
| آیات |
|
|---|---|
