آیه ۱۵ سوره لقمان
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | لقمان | ||||
| تعداد آیات سوره | ۳۴ | ||||
| شماره آیه | ۱۵ | ||||
| شماره جزء | ۲۱ | ||||
| شماره حزب | ۸۲ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۵ سوره لقمان پانزدهمین آیه از سی و یکمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. موضوع آیه عدم پیروی از پدر و مادر در طاعت غیر خداوند و سفارش به رفتار نیکو با آنهاست.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَىٰ أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا ۖ وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و اگر تو را بر آن داشتند که چيزي را شريک من قرار دهي که کمترين آگاهي از آن نداري، از آنان اطاعت مکن، و در دنيا به خوبي با آنان رفتار کن، و از راه کسي پيروي کن که به سوي من رو کرده است، سپس بازگشتتان به سوي من است آنگاه شما را از آنچه ميکرديد آگاه خواهم ساخت»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و اگر تو را وادارند چیزی را که بدان علم نداری شریک من گردانی، از آنان فرمان مبر، و با آنان در دنیا به نیکی همنشینی کن، و به راه کسی برو که به سوی من بازگشته است، سپس بازگشت شما به سوی من است، آنگاه از [حقیقت و نتیجه] کار و کردارتان آگاهتان میسازم»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه درباره اطاعت فرزند از پدر و مادرش استثنایی را بیان میکند و او را در اطاعت از آنها در گناه و سخط خدا نهی میکند، درحالیکه فرزند باید رفتارش با آنها رفتاری نیکو و خوب باشد. سپس آیه تبعیت و پیروی از کسانی را جایز میشمرد که به سوی خدا بازگشتهاند و در انتهای آیه نیز به مسئله معاد و بازگشت به سوی خدا تأکید میشود.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره لقمان، سی و یکمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و هفتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره صافات و پیش از سوره سبأ نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۲۷ و ۲۹) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره لقمان، یک آیه (آیه ۲۳) ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۲۰.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۳۱۸.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۱۲.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۱۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۷: ۴۲-۴۳.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره لقمان»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۴۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
