آیه ۴۸ سوره عنکبوت
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | عنکبوت | ||||
| تعداد آیات سوره | ۶۹ | ||||
| شماره آیه | ۴۸ | ||||
| شماره جزء | ۲۱ | ||||
| شماره حزب | ۸۱ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۴۸ سوره عنکبوت چهل و هشتمین آیه از بیست و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. آیه بر این مطلب اشاره دارد که پیامبر اسلام هرگز با دست خود خطی را ننوشته و دلیل این مطلب نیز در آیه بیان شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَمَا كُنْتَ تَتْلُو مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ ۖ إِذًا لَارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و تو پيش از قرآن کتابي نميخواندي و با دست خويش چيزي نمينوشتي که اگر چنين ميشد باطلگرايان در شک ميافتادند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و پیش از آن [وحی و نبوت] نه کتابی میخواندی و نه به دست خود [مکتوبی] مینوشتی، چه در آن صورت باطلاندیشان شک و شبهه به میان میآوردند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: این آیه به مکتب نرفتن پیامبر اسلام تأکید دارد و دلیل آن اینست که دشمنان و مخالفان نگویند قرآن را پیامبر خودش نوشته و از خود چنین متنی را خلق کرده است. براساس متن آیه پیش از نزول وحی و نبوت پیامبر، او نه کتابی خوانده و نه با دست خود مکتوبی داشته است تا باطل اندیشان در این امر شک و شبههای ایجاد نکنند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره عنکبوت، بیست و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، هشتاد و پنجمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره روم و پیش از سوره مطففین نازل شد. از مجموع آیات این سوره، یازده آیه (آیات اول تا یازدهم) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره عنکبوت، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۶۴.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۱۹۰.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۰۲.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۰۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۶: ۳۰۳-۳۰۴.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره عنکبوت»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۰۰۳.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.