آیه ۴ سوره نحل
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | نحل | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۲۸ | ||||
| شماره آیه | ۴ | ||||
| شماره جزء | ۱۴ | ||||
| شماره حزب | ۵۴ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۴ سوره نحل چهارمین آیه از شانزدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در این آیه به خلقت ابتدایی انسانها و طغیان و دشمنی او علیه خداوند اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«انسان را از نطفهاي آفريده است، آنگاه ستيزهجویی آشکار است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«انسان را از نطفهای [بیمقدار] آفریده است، آنگاه او ستیزهجویی آشکار است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه به آفرینش اولیه انسان از نطفه بی مقدار اشاره دارد و سپس به موضع گیری او در برابر خداوند تأکید دارد. براساس متن آیه برخی از انسانها به جایی میرسند که به دشمنی آشکار با خداوند میپردازند. به گفته مکارم، در صورتیکه «خصیم» در آیه را به معنای «مدافع و بیانگر درون خویش» تفسیر و ترجمه کنیم، معنای آیه این است که خداوند انسان را از نطفه و آبی بی ارزش آفرید و سرانجام سخنگوی بلیغی شد. از نظر مکارم، این تفسیر صحیحتر به نظر میرسد. چراکه این آیات درباره عظمت خلقت و آفرینش خداست و عظمت آن زمانی آشکار میشود که از چیز بیارزشی چنین موجود بسیار با ارزشی بسازد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره نحل، شانزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، هفتادمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره کهف و پیش از سوره نوح نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهل آیه اول را مکی و الباقی را مدنی دانستهاند. در سوره نحل، سه یا چهار آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۴۹ این سوره، سجده مستحب دارد.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۱۷۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۲: ۲۹۵.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۶۷.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۶۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۱: ۱۵۷-۱۵۸.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره نحل»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۱۱۲.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
| آیات |
|
|---|---|
