آیه ۱۷ سوره هود

آیه ۱۷ سوره هود

مشخصات قرآنی
نام سوره	هود
تعداد آیات سوره	۱۲۳
شماره آیه	۱۷
شماره جزء	۱۲
شماره حزب	۴۵
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۷ سوره هود هفدهمین آیه از یازدهمین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به سه نشانه و بیّنه و دلیل روشن بر صدق ادعای پیامبر اسلام اشاره شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 أَفَمَنْ كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَىٰ إِمَامًا وَرَحْمَةً ۚ أُولَٰئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ ۚ فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ ۚ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«آيا کسي‌که دليل و حجت روشني از سوي پروردگارش دارد، و گواهي از سوي خدا به دنبال آن مي‌آيد، و قبل از قرآن (هم) کتاب موسي پيشوا و رحمت بوده است (مانند کسي است که در تاريکي‌ها به سر مي‌برد)؟! اينان (که در پي کشف حقايقند) به آن ايمان مي‌آورند، و هرکس از گروهها به آن کفر بورزد ميعادگاه او آتش است پس دربارۀ آن به خود شک و ترديدي راه مده، بي‌گمان آن (قرآن) حق است و از سوي پروردگارت آمده است ولي بيشتر مردم ايمان نمي‌آورند»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«آیا کسی که حجت آشکاری از پروردگارش دارد و شاهدی از [خویشان‌] او پیرو آن است [همانند کسی است که بینه و شاهدی ندارد؟] و حال آنکه پیش از آن هم کتاب موسی رهنما و مایه رحمت بود، اینان به آن ایمان دارند و هر کس از گروه مشرکان که به آن کفر و انکار ورزد، آتش دوزخ وعده‌گاه اوست، پس از [حقیقت‌] آن در تردید مباش، که آن راست و درست از سوی پروردگار توست ولی بیشتر مردم باور نمی‌کنند»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند:‌ قرآن در این آیه برای اثبات صدق ادعای پیامبر اسلام به سه نشانه اشاره دارد. نخست آیات قرآنی که بر پیامبر وحی و نازل می‌شود. دوم: وجود مؤمنان راستین (همچون علی بن ابی‌طالب که از اهل او هستند.) و سوم بیان نشانه‌های او در کتاب موسی (تورات) که پیش از آمدنش به آن بشارت داده بود. سپس به این مطلب اشاره شده که همیشه انسان‌های حقجو به او ایمان می‌آورند و هر کس که به او کافر شود، جایگاهش در آتش خواهد بود. پس این‌‌ آیه هیچ جای تردیدی برای کسی باقی نمی‌گذارد که او (محمد) حق است و کتاب آسمانی نازل شده از جانب پروردگار بر او، نیز حق است. اما بسیاری از مردم ایمان نمی‌آورند. به گزارش مکارم، بنابر روایات متعددی از اهل بیت منظور از «شاهد» در آیه علی بن ابی‌طالب است که نخستین فردی بود که به محمد و قرآن ایمان آورد و در همه مراحل همراه او بود و در این راه از هرگونه فداکاری و ایثار و دریغ نکرد و تا آخرین نفسش از او و دینش (اسلام) حمایت کرد.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره هود، یازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و دومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره یوسف و پیش از سوره یونس نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۱۲، ۱۷ و ۱۱۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره هود، سه یا چهار آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.