آیه ۳۶ سوره ق

آیه ۳۶ سوره ق

مشخصات قرآنی
نام سوره	ق
تعداد آیات سوره	۴۵
شماره آیه	۳۶
شماره جزء	۲۶
شماره حزب	۱۰۴
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۳۶ سوره ق سی‌ و ششمین آیه از پنجاهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. اشاره آیه به هلاکت اقوام گذشته و گرفتار شدن آنان به عذاب الهی است و در پایان آیه به نبودن راه گریز و فرار از عذاب خداوند تأکید شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَشَدُّ مِنْهُمْ بَطْشًا فَنَقَّبُوا فِي الْبِلَادِ هَلْ مِنْ مَحِيصٍ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«ما پیش از آنان اقوام زیادی را هلاک ساختیم که از ایشان بسی نیرومندتر بودند و در شهرها سیر کردند، امّا آیا گریزگاهی داشتند؟»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و چه بسیار پیش از آنان نسلهایی را نابود کردیم که از ایشان دراز دست‌تر بودند، که در گوشه و کنار شهرها جستجو کردند که آیا گریزگاهی هست‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه به هلاکت اقوام سرکش گذشته اشاره دارد و چنین می‌گوید: «چه بسیار اقوامی را که قبل از آنها هلاک کردیم، اقوامی که از آنها قوی‌تر و نیرومندتر بودند، بر شهرها تسلط یافتند، اما بر اثر کفر و ظلم و گناه نابود شدند. آیا هیچ راه فراری از مرگ و عذاب الهی براى این گونه افراد وجود دارد؟!» کلمه «قرن» در اصل به معنی نزدیک شدن دو چیز یا اشیایی با یکدیگر است و به جماعتی که در یک زمان زندگی می‌کنند «قرن» گفته می‌شود و جمع آن «قرون» است، سپس همین لفظ بر بخشی از زمان اطلاق شده که گاه آن را سی سال و گاه صد سال گفته‌اند. بنابراین هلاک کردن «قرن‌ها» به معنى هلاک کردن «اقوام پیشین» است. «بطش» به معنی بر گرفتن چیزی است با قوت و قدرت و گاه به معنای جنگ و ستیز آمده است. واژه «نقبوا» (از ماده نقب) به معنی سوراخی است که در دیوار یا پوست ایجاد می‌کنند و «محیص» (از ماده حیص) به معنی انحراف و عدول از چیزی است و به همین مناسبت به معنای فرار از مشکلات و شکست در میدان جنگ نیز آمده است.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره ق، پنجاهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، سی و چهارمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره مرسلات و پیش از سوره بلد نازل شد. از مجموع آیات این سوره، یک آیه (آیه ۳۸) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره ق، دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.