آیه ۵ سوره زمر

آیه ۵ سوره زمر

مشخصات قرآنی
نام سوره	زمر
تعداد آیات سوره	۷۵
شماره آیه	۵
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۲
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۵ سوره زمر پنجمین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. این آیه به نشانه‌های قدرت خداوند مانند آفرینش آسمان‌ها و زمین، رفت و آمد و گردش شب و روز و مسخر بودن ماه و خورشید اشاره دارد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ ۖ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ۗ أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«خداوند آسمان‌ها و زمین را به حق آفریده است، شب را بر روز و روز را بر شب می‌گستراند و خورشید و ماه را فرمانبردار کرده است و هریک تا زمان معیّنی در حرکت خواهد بود بدانکه اوست پیروزمند آمرزگار»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«که آسمانها و زمین را به حق آفریده است، و شب را بر روز و روز را بر شب می‌گستراند، و خورشید و ماه را رام کرده است، همه تا سرآمدی معین سیر می‌کنند، هان او پیروزمند آمرزگار است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن برای نشان دادن قدرت خداوند و برای اینکه تثبیت شود او نیازی به مخلوقاتش ندارد، نشانه‌هایی از توحید و عظمت او را چنین توصیف کرده است: «خداوند همه آسمان‌ها و زمین را به حق آفرید. او شب را بر روز می‌پیچد و روز را بر شب. او خورشید و ماه را مسخر فرمان خویش قرار داد که هر کدام تا سرآمد معینی به حرکت خود ادامه می‌دهند. بدانید او عزیز غفار است!» به گفته مکارم، پیدایش شب و روز در آیات دیگر قرآن از جمله آیه ۱۳ سوره فاطر و آیه ۵۴ سوره اعراف نیز با الفاظ و تعابیر دیگری عنوان شده است. درباره تسخیر خورشید و ماه، برخی مفسران آنها را مسخر انسان‌ها به اذن پروردگار دانسته‌اند؛ همانطور که این مطلب در آیه ۳۳ سوره ابراهیم آمده است. در لغت «غفار» صیغه مبالغه (از ماده غفران) است که در اصل به معنی پوشیدن چیزی است که انسان را از آلودگی نگه دارد و هنگامی که در مورد خداوند به‌کار می‌رود مفهومش این است که عیوب و گناهان بندگان پشیمان را می‌پوشاند و آنها را از عذاب و کیفر حفظ می‌کند.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.