آیه ۱۶ سوره زمر

آیه ۱۶ سوره زمر

مشخصات قرآنی
نام سوره	زمر
تعداد آیات سوره	۷۵
شماره آیه	۱۶
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۲
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۶ سوره زمر شانزدهمین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به عذاب‌های مشرکان در قیامت اشاره دارد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۚ ذَٰلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ ۚ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«بالای سرشان سایبان‌هایی از آتش و در زیر پاهایشان سایبان‌هایی از آتش دارند، این چیزی است که خداوند با آن بندگانش را می‌ترساند ای بندگانم! از من پروا بدارید»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«آنان را از فرازشان سایبانهایی از آتش است، و از فرودشان هم سایبانهایی، این همان است که خداوند بدان بندگانش را می‌ترساند، ای بندگان من از من پروا کنید»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در آیه موردبحث، برای نشان دادن نتیجه خسران و زیان آشکار چنین بیان کرده است: «برای آنها در بالای سرشان سایبان‌هایی از آتش و در زیر پای‌شان نیز سایبان‌هایی از آتش است! این چیزی است که خداوند بندگانش را از آن بر حذر می‌دارد، اکنون که چنین است ای بندگان من از نافرمانی من بپرهیزید!» به گزارش مکارم، «ظلل» (جمع ظُلة) به معنی پرده‌ای است که در طرف بالا نصب شود و بعضی از مفسران گفته‌اند چون دوزخیان در میان طبقات جهنم گرفتارند؛ پرده‌های آتش هم بالای سر آنها و هم زير پای آنها است و حتی اطلاق کلمه «ظلل» بر پرده‌های پائینی مجاز نیست. همانند این‌ آیه، آيه ۵۵ سوره عنكبوت است که می‌گوید: «آن روز که عذاب الهی از بالای سر و از زیر پا (از هر سو) آنها را می‌پوشاند و به آنها گفته می‌شود: بچشید آنچه را عمل می‌کردید!»

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.