آیه ۱۴ سوره رعد
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۱۴ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۰ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۴ سوره رعد چهاردهمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. موضوع آیه دعوت حق است که تنها از جانب خداوند صورت میگیرد و کسانی که غیر خدا را میخوانند، هرگز به اجابت درخواستشان نخواهند نرسید.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ ۖ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ ۚ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«خداست که شايستۀ عبادت و دعاست و کساني را که به جاي او به فرياد ميخوانند به هيچ وجه دعايشان را اجابت نمينمايند، مگر مانند کسي که دستهايش را بهسوی آب بگشايد تا به دهانش برسد ولي هرگز آب به دهانش نخواهد رسيد، و دعاي کافران جز در گمراهي نيست»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«فراخواندن راستین او راست، و کسانی که [مشرکان] به جای او میخوانند [و میپرستند] به آنان هیچگونه پاسخی نمیدهند، مگر همانند کسی که گشاینده دستان خویش به سوی آب است، تا آن را به دهانش برساند و رساننده آن نیست، و دعای کافران جز بیراه نیست»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه به دعوت حق و اجابت دعا توسط خداوند اشاره دارد و چنین میگوید: «دعوت حق از آن او است و کسانی که (مشرکان) غیر از خدا میخوانند به دعوت آنها پاسخ نمیگویند، آنها همچون کسی هستند که کفهای خود را به سوی آب میگشاید تا آب بدهانش برسد و هرگز نخواهد رسید و دعای کافران جز در ضلال (و گمراهی) نیست!» به گزارش مکارم آیه موردبحث، بر دو نکته مهم تأکید دارد: یکی آنکه دعوت حق از جانب خداست و تنها اوست که دعا را اجابت کرده و بر انجام خواستههای بندگان توانایی و قدرت دارد. دوم آنکه خواندن بتها و هر آنچه که غیر خداست، باطل و تقاضا از آنان مردود و نادرست است. چراکه آنان هیچ قدرت و توانی برای اجابت درخواست خوانندگان خویش را ندارند. لذا درخواست از بتها کاملا موهوم و بی اساس و بی پایه است و به همین جهت نیز قرآن درخواست از بتها را ضلالت و گمراهی دانسته است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۲۴.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۴۱۱.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۱.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۱۵۴-۱۵۶.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
