آیه ۲۲ سوره رعد
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۲۲ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۱ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲۲ سوره رعد بیست و دومین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. آیه به برنامههای زندگی طرفداران حق «اولوا الالباب» اشاره دارد.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَالَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و کساني که به خاطر پروردگارشان بردباري کردند و نماز را بر پا داشتند و از آنچه که به آنها روزي داديم به صورت پنهان و آشکار بخشيدند و خرج کردند، و بدي را به نيکي دفع ميکنند اينان هستند که پاداش نيکِ آن سراي از آن ايشان است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و کسانی که برای نیل به خشنودی پروردگارشان شکیبایی پیشه کردهاند و نماز را برپا داشتهاند و از هر آنچه روزیشان کردهایم، پنهان و آشکارا میبخشند و بدی را با نیکی دفع میکنند، اینانند که نیک سرانجامی دارند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: در ادامه آیات قبل، آیه موردبحث درباره برنامههای «اولوا الالباب» چنین میگوید: «و آنها که بخاطر ذات (پاک) پروردگارشان شکیبایی میکنند و نماز را بر پا میدارند و از آنچه به آنها روزی دادهایم، در پنهان و آشکار، انفاق میکنند و با حسنات، سیئات را از میان میبرند، پایان نیک سرای دیگر از آن آنهاست.» به گزارش مکارم، در این آیه چهار برنامه دیگر طرفداران حق بیان شده است: استقامت در مشکلات، برپاداشتن نماز، انفاق در پنهان و آشکار، از بین بردن بدیها به واسطه انجام نیکیها. «یدرءون» (از ماده درأ) به معنی دفع کردن است. مکارم در تفسیر عبارت پایانی آیه دو احتمال را آورده است: نخست آنکه به هنگام ارتکاب گناه و لغزش در مقام جبران عملی برمیآیند و هر اندازه گناهان بزرگتر باشد، به همان اندازه حسنات بیشتری انجام میدهند. احتمال دوم آنست که آنها بدی را با بدی تلافی نمیکنند؛ بلکه اگر کسی به آنها بدی کند، با انجام نیکی در حق او، وی را شرمنده و وادار به تجدید نظر میکنند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۳۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۴۵۳.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۲.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۱۸۸-۱۹۲.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
