آیه ۱۵ سوره رعد
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۱۵ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۰ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۵ سوره رعد پانزدهمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. در آیه به اطاعت و فرمانبرداری تمام موجودات هستی از خداوند اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَظِلَالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۩
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و آنچه که در آسمانها و زمين است خواسته و ناخواسته براي خدا سجده ميکنند، و همچنين سايههايشان صبحگاهان و شامگاهان براي خدا سجده ميکنند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و هر که در آسمانها و زمین است و سایههایشان خواه و ناخواه، در بامدادان و شامگاهان، برای خدا سجده میکنند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه به مسئله اطاعت موجودات از خداوند و سجده ایشان برای او اشاره دارد و میگوید: «همه آنها که در آسمانها و زمین هستند؛ از روی اطاعت یا اکراه و همچنین سایههای آنها هر صبح و عصر برای خدا سجده میکنند.» به گزارش مکارم، در این آیه برای نشان دادن انحراف و جدایی بت پرستان از نظام هستی و تنها ماندن و سرگردان شدن آنها در گمراهی و بیراههها، به فرمانبرداری و سجده کردن موجودات در برابر پروردگار عالم اشاره شده و اطاعت آنها را چه از سر طوع و رغبت و چه اکراه و اجبار ستوده است. همچنین در آیه، برای سجده موجودات به زمانهای صبح و شام و تداوم آن اشاره شده است که منظور از آن درباره سایر موجودات غیر انسان همان خضوع و نهایت تواضع و تسلیم در برابر حق است. لذا این سجده برای گروهی از موجودات جنبه تکوینی دارد و برای برخی دیگر (مانند انسانها و جنیان) علاوه بر جنبه تکوینی، جنبه تشریعی نیز دارد که همان عمل سجده کردن در برابر خداوند است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۲۵.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۴۱۱.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۱.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۱۵۶-۱۵۸.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
