آیه ۴۱ سوره رعد
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۴۱ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۱ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۴۱ سوره رعد چهل و یکمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. اشاره آیه به تغییر نسلها و نابودی حکومتها و تمدنهاست.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا ۚ وَاللَّهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ ۚ وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسَابِ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«آيا نديدهاند که ما از اطراف زمين ميکاهيم و خداوند حکم ميکند و فرمان و حکمش هيچگونه رد و مانعي ندارد، و او سريع الحساب است؟!»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«آیا ندیدهاند که ما دامنههای سرزمین [کفر] را میکاهیم [و بر اسلام میافزاییم] و خداوند حکم میکند و حکم او رد کنندهای ندارد، و او زود شمار است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: در آیه موردبحث به قانون عمومی حیات و فنا عنوان و شرح داده شده است: «آیا ندیدند که ما پیوسته از اطراف (و جوانب) زمین کم میکنیم (جامعهها، تمدنها و دانشمندان تدریجاً از میان میروند) و خداوند حکومت میکند و هیچکس را یارای جلوگیری یا رد احکام او نیست، و او سریع الحساب است.» به گزارش مکارم، روی سخن این آیه مانند آیات گذشته با منکران نبوت پیامبر اسلام است که آنها را نسبت به قانون عمومی حیات و مرگ هشدار میدهد و در آخر نیز میافزاید که تنها حکومت خداست که باقی میماند و هیچ کس توانایی رد احکام او یا جلوگیری از فرمانش را ندارد. مکارم در ادامه آورده است که در روایات متعددی در تفسیر البرهان و نورالثقلین و سایر منابع حدیث و تفاسیر آمده که این آیه به فقدان علما و دانشمندان تفسیر شده است. به عنوان نمونه طبرسی در تفسیر این آیه از جعفر صادق نقل میکند که یعنی «ما از زمین میکاهیم با از میان رفتن علما، فقها و اخیار و نیکان.»[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۵۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۵۰۵.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۴.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۲۵۰-۲۵۲.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
