آیه ۸ سوره زمر

آیه ۸ سوره زمر

مشخصات قرآنی
نام سوره	زمر
تعداد آیات سوره	۷۵
شماره آیه	۸
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۲
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۸ سوره زمر هشتمین آیه از سی و نهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. موضوع آیه قرار داده شدن توحید فطری در وجود همه انسان‌هاست.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْدَادًا لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ ۚ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا ۖ إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و هرگاه به انسان گزندی برسد پروردگارش را به فریاد می‌خواند و زاری‌کنان رو به درگاه او می‌آورد، سپس هنگامی‌که از سوی خود نعمتی به او ببخشد آن (مصیبتی) را که در دفع آن بیشتر به درگاه او دعا می‌کرد، فراموش می‌کند و برای خداوند همتایانی قرار می‌دهد تا از اره او گمراه سازد بگو: اندک زمانی از کفر خود بهره‌مند شو، بی‌گمان تو از دوزخیانی»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و چون به انسان رنجی رسد پروردگارش را -انابت کنانمی‌خواند، سپس چون نعمتی از سوی خویش به او ارزانی دارد، فراموش می‌کند که پیشتر چه دعایی به درگاه او داشت، و برای خداوند همتایانی قائل می‌شود که [دیگران را هم‌] از راه او گمراه سازد، بگو با کفر خویش اندکی [از زندگانی‌] بهره‌مند شو که [سرانجام‌] تو از دوزخیانی‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در رابطه با اینکه همه انسان‌ها فطرتا به توحید و خدایی یگانه تمایل دارند؛ به مثالی اشاره دارد و می‌گوید: «هنگامی که انسان را زیانی رسد، پروردگار خود را می‌خواند در حالی که به سوی او باز می‌گردد و از گناه و غفلت خود پشیمان است. اما هنگامی که خدا نعمتی از خودش به او عطا کند، گرفتاری‌های گذشته را که به خاطر آن دست به دامن لطف الهی زده بود؛ به فراموشی می‌سپارد. برای خداوند شبیهان و شریکانی درست می‌کند و به پرستش آنها برمی‌خیزد، تا علاوه بر گمراهی خویش مردم را نیز از راه خدا منحرف سازد. به او بگو از کفر و کفرانت کمى بهره گیر و چند روزی را به غفلت و غرور طی کن. اما بدان که از اصحاب دوزخی.» به گفته مکارم، تعبیر «منیبا الیه» نشان می‌دهد که انسان در سختی‌ها که پرده‌های غرور و غفلت کنار می‌رود، هرچه غیر خدا را رها می‌کند و به سوی او بازمی‌گردد. «انداد» نیز به معنای مثل و مانند است که در اینجا همراه با تعبیر «جعل» آمده و نشان از آن دارد که انسان به گمان خودش برای خدا مثل و مانندی را می‌تراشد؛ چیزی را که به هیچ وجه با واقعیت تطبیق نمی‌کند.جمله «لِیُضِلَّ عَنْ سَبِیلِهِ‌» نشان می‌دهد که گمراهان مغرور تنها به گمراهی خود قناعت نمی‌کنند، بلکه سعی دارند دیگران را هم به گمراهی و ضلالت بکشانند.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره زمر، سی و نهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره سبأ و پیش از سوره مؤمن نازل شد. از مجموع آیات این سوره، سه آیه (آیات ۵۲ تا ۵۴) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره زمر، پنج یا هفت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.