آیه ۳ سوره ص

آیه ۳ سوره ص

مشخصات قرآنی
نام سوره	ص
تعداد آیات سوره	۸۸
شماره آیه	۳
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۱
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۳ سوره ص سومین آیه از سی و هشتمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه برای بیدار ساختن کافران غافل و روی‌گردان از حق به سرانجام اقوام سرکش و مغرور و لجوج گذشته اشاره شده است که بر اثر نزول عذاب الهی نابود و هلاک گردیدند.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ فَنَادَوْا وَلَاتَ حِينَ مَنَاصٍ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«چه بسیار نسل‌ها را پیش از آنان نابود کردیم که فریاد برآوردند ولی زمان (زمان) رهایی و نجات نبود»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«چه بسیار نسلها که پیش از ایشان نابودشان کردیم و فریاد خواستند اما زمان، زمان گریز [و رهایی‌] نبود»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: موضوع این آیه اشاره به سرنوشت اقوام مغرور و طغیان‌گر گذشته است که به خاطر نافرمانی خداوند دچار عذاب الهی شدند و از بین رفتند. به گزارش مکارم، این اشاره برای بیدار کردن کافرانی است که بر اثر غرور و تکبرشان از پذیرش دعوت پیامبر اسلام سرباز زدند. این آیه چنین می‌گوید: «چه بسیار اقوامی که قبل از آنان بودند و ما آنها را هلاک کردیم،درحالیکه فریاد استغاثه‌شان بلند بود.» به گفته مکارم، این اقوام کافر در هنگام دعوت و اندرز پیامبران و اولیای خدا نه تنها گوش نمی‌کردند؛ بلکه به استهزا و تمسخر آنها می‌پرداختند. لذا به هنگام نزول عذاب، دیگر راه توبه و نجات بسته شده و به فریاد کمک‌خواهی‌شان توجهی نمی‌شد. کلمه «مناص» (از ماده نوص) نیز به معنای پناه‌گاه و فریاد رس می‌باشد که معمولا اعراب در هنگام حوادث سخت و در جنگ‌ها آن را تکرار می‌کردند. از آنجایی که مفهوم این واژه با فرار مقارن است، به معنای محل فرار نیز آمده است.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره ص، سی و هشتمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، سی و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره قمر و پیش از سوره اعراف نازل شد. این سوره را مکی دانسته‌اند. در سوره ص، دو یا یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. آیه ۲۴ این سوره سجده مستحب دارد.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.